Đặc điểm

Tổn thương ở mụn trứng cá rất đa dạng với các dạng: mụn đầu đen, mụn đầu trắng, mụn viêm (sẩn viêm), mụn mủ, mụn nang, mụn cục,...

Ngoài ra còn kết hợp với các thương tổn sau mụn như sẹo lõm (sẹo rỗ), sẹo lồi, sẹo thâm (tăng sắc tố sau viêm),...

Mụn thường có chiều hướng giảm khi lớn tuổi (sau 30 tuổi).

Nguyên nhân của bệnh mụn trứng cá

Mụn trứng cá ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, nhưng thường được đề cập bởi 4 cơ chế chính:

Tăng sừng ở nang lông: tạo thành một nút ở vùng phễu của nang lông. Nút này gây tích tụ các khối chất sừng, chất bả, vi khuẩn ở nang lông, tạo nên các cồi mụn (mụn đầu trắng).

Tăng tiết bã nhờn: Các bệnh nhân bị mụn trứng cá thường có da nhờn hơn người không bị mụn trứng cá. Triglycerides (thành phần của bã nhờn) bị phá hủy thành các acid béo tự do dưới tác động của vi khuẩn Propionibacterium acnes, làm số lượng vi khuẩn tăng mạnh và gia tăng kích thước các còi mụn. Quá trình tiết bã nhờn cũng bị ảnh hưởng bởi hormone androgen.

Hiện tượng viêm: Các nhân mụn ngày càng tăng kích thước do tập trung ngày càng nhiều chất sừng, chất bả, vi khuẩn. Khi các còi mụn này vỡ ra sẽ gây nên hiện tượng viêm. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận có thể hiện tượng viêm đã có trước khi nhân mụn được hình thành.

Vai trò của Propionibacterium acnes: Vi khuẩn P.acnes là một trực khuẩn Gram (+), yếm khí và hiếu khí nhẹ. P.acnes giữ vai trò tác động trong quá trình viêm của mụn.

Một số nghiên cứu gần đây cho thấy ảnh hưởng của yếu tố gen (yếu tố gia đình) và môi trường trong việc bị mụn trứng cá.

Phân loại độ nặng của mụn trứng cá

Có nhiều hệ thống phân loại mụn trứng cá giúp bác sĩ đánh giá mức độ nặng của mụn và lựa chọn điều trị cho phù hợp. Việc đánh giá này có ý nghĩa tương đối và tùy thuộc vào quan điểm điều trị của từng bác sĩ. Theo tác giả Karen Mc Coy, 2008. Mụn trứng cá được phân loại như sau:

Nhẹ: < 20 cồi hoặc < 15 tổn thương viêm, hoặc tổng số < 30.

Trung bình: 20-100 cồi hoặc 15-50 tổn thương viêm, hoặc Tổng số 30-125.

Nặng: 05 nốt (cục), hoặc tổng số cồi mụn > 100, hoặc tổng số tổn thương viêm > 50, hoặc tổng số > 125.

Cận lâm sàng trong mụn trứng cá

Xét nghiệm cận lâm sàng trong bệnh mụn trứng cá thường không khuyến cáo, trừ trường hợp có rồi loạn nội tiết tố đi kèm (androgen). Bên cạnh đó có thể làm một số xét nghiệm theo dõi khi dùng thuốc. 

Điều trị mụn trứng cá

Nguyên tắc điều trị: Làm sạch nhẹ nhàng - Tránh nắng. Đây là điều rất quan trọng khi bị mụn, vì bệnh nhân thường rất thích nặn mụn. Nặn mụn cần được chỉ định của bác sĩ, chỉ được nặn một số sang thương không viêm. Việc sử dụng kháng sinh, retinoid các thuốc khác tại chỗ hay đường uống, tùy thuộc vào tình trạng mụn và do bác sĩ chỉ định. Có thể kết hợp với liệu pháp ánh sáng như ánh sáng xanh, IPL trong điều trị mụn. Hạn chế thức ăn ngọt, sản phẩm từ sữa, dầu mỡ, bột mì (bánh mì, mì gói) giúp nhiều bệnh nhân cảm thấy nhanh hết mụn hơn.

Điều trị hậu quả mụn

Sau khi hết, mụn để lại nhiều “di chứng”. Thường gặp nhất là thâm mụn (tổn thương tạm thời) và sẹo lõm (tổn thương vĩnh viễn) gây mất thẩm mỹ và ảnh hưởng đến tâm lý của bệnh nhân. Một số trường hợp có thể gây co rút, biến dạng khuôn mặt của bệnh nhân. Do đó cần điều trị mụn sớm để hạn chế những tác động về sau của mụn đối với da. Khi có những  “di chứng” do mụn để lại cần điều trị sớm với bác sĩ chuyên khoa da liễu để đạt hiệu quả cao nhất, hồi phục làn da cho bệnh nhân.  

ThS.BS Nguyễn Duy Hải

Phòng khám Da liễu - Thẩm mỹ Dr Duy Hải

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Trở lại Các bệnh

Chia sẻ bài viết:

Copy link thành công

Bạn muốn đặt câu hỏi cho Nguyễn Duy Hải

Đặt câu hỏi cho bác sĩ