Các sai lầm thường gặp trong chẩn đoán và điều trị bệnh gút

BS. Tăng Hà Nam Anh
  • Tiến sĩ, Bác sĩ
  • Chấn thương chỉnh hình - Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng - Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ
  • Giám đốc
Xem thêm thông tin
Gút là một rối loạn chuyển hóa mạn tính. Cho đến nay, các bác sĩ đều đồng ý với nhau rằng gút là một bệnh lý toàn thân chứ không chỉ tập trung cục bộ ở khớp như từng được quan niệm trước đây. Trong khi đó, các sai lầm về chẩn đoán và điều trị bệnh gút đến từ ba phía: Bệnh nhân, Bác sĩ điều trị và Bảo hiểm y tế.

Từ phía bệnh nhân

Nhiều người nghĩ rằng khi điều trị thuốc và hết đau là đã khỏi bệnh gút.

Thực ra, khi bạn uống thuốc và hết đau, thì chỉ mới có nghĩa là tạm thời giải quyết được tình trạng viêm của khớp hay gân. Nên nhớ rằng bệnh gút có diễn biến rất mạn tính, kéo dài trong nhiều năm, thậm chí rất lâu, trên dưới 10 năm. Các khuyến cáo đều khuyên, nếu bệnh nhân ổn định về mặt lâm sàng và acid uric-máu trở về bình thường, thì vẫn cần tiếp tục điều trị thêm trong 3 tháng để ngăn ngừa tái phát - với người chưa có tophi và trong 6 tháng - nếu đã có tophi.

Ăn kiêng triệt để sẽ không bị các cơn gút tái phát?

Không hoàn toàn đúng. Vì acid uric vẫn đến từ nguồn nội tại trong cơ thể. Tuy vậy cũng nên hạn chế dùng các thực phẩm chứa nhiều purin (nội tạng động vật, các loại thịt lên men, hải sản, một số ngũ cốc và các loại hạt,...), rượu, bia.

Nước ngọt có ga an toàn với người bị gút?

Hoàn toàn sai. Vì các loại nước ngọt có ga làm tăng acid uric trong máu, không thua kém gì bia. Cần kiêng dùng nước ngọt có ga, nhất là khi dùng với hải sản.

Một số người tin vào nước ép trái dưa leo hoặc một số cây như cây đất nở hoa hoặc một số bài thuốc đăng trên cộng đồng mạng có thể chữa khỏi dứt điểm bệnh gút.

Không đáng tin. Thực tế cho đến nay chưa có nghiên cứu nào đưa ra được các biện pháp điều trị khỏi triệt để bệnh gút.

Bệnh gút chỉ ảnh hưởng đến khớp nên không nguy hiểm đến tính mạng, do vậy không cần phải theo dõi lâu dài?

Rất sai. Vì bệnh nhân gút có nguy cơ bị thêm bệnh lý thận có thể dẫn đến sỏi thận, suy thận. Tỷ lệ bệnh lý tim mạch tăng cao ở người bị gút và có thể gây ra các biến cố tim mạch chết người. Bạn cần được theo dõi và điều trị tích cực bệnh gút.

Chỉ có đàn ông tuổi trung niên là mắc bệnh gút?

Sai. Mặc dù bệnh gút hay gặp nhất ở đàn ông trung niên tuổi trên 40, nhưng với các chuẩn sinh hoạt được cải thiện, chế độ ăn purine ngày một cao và với tỉ lệ tiêu thụ rượu bia khủng như ở nước ta hiện nay, thì bệnh gút có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Phụ nữ sau mãn kinh do hàm lượng estrogen giảm mạnh, nên việc đề phòng và điều trị bệnh gút là không thể coi thường được.

Bệnh gút chỉ xảy ra cho người giàu có chế độ ăn giàu đạm?

Cũng sai. Người ta nhận thấy người nghèo cũng có tỉ lệ bệnh gút cao như mọi người, giàu nghèo đều có thể bị bệnh gút.

Trong bệnh gút phải có dấu hiệu acid uric-máu cao?

Không nhất thiết. Nhiều người đi thử máu thấy có hàm lượng acid uric cao, họ cho rằng đương nhiên là họ mắc bệnh gút. Nói chung chỉ có khoảng 10% số người có acid uric trong máu cao bị bệnh gút. Cũng vậy, khi điều trị gút, các bệnh nhân acid uric-máu cao thường mong cho hàm lượng acid uric-máu giảm xuống. Quan niệm này ngày nay không còn đúng nữa và đôi khi còn ngược lại, acid uric sụt giảm có thể làm nặng thêm cơn bệnh gút.

Các kháng sinh có thể chống lại gút?

Sai. Các kháng sinh thực tế không có tác dụng gì đến chuyển hóa của acid uric. Sự áp dụng một cách khoa học và hợp lý việc điều chỉnh các thuốc chuyển hóa acid uric, giúp khôi phục sự thăng bằng của chuyển hóa acid uric trong cơ thể mới là các nguyên lý của điều trị.

Có thể điều trị gút từng thời kỳ ngắn?

Sai. Điều trị ngắn hạn chỉ có thể làm giảm nhẹ triệu chứng và theo thời gian bệnh sẽ quay trở lại không thể tránh khỏi. Như vậy điều trị gút phải có kế hoạch dài hạn dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.

Bệnh gút có gây hại cho thận?

Sau cơn gút, thường bạn chỉ quan tâm đến các triệu chứng của khớp và acid uric mà không đánh giá xem các thận bị hư hại ra sao. Gút không chỉ làm tổn thương đến các khớp mà nó cũng có thể sinh ra các tinh thể nhỏ ở trong thận và đưa đến sỏi thận, suy thận. Do đó, người bị gút phải lưu ý thử các chức năng thận để có thể phát hiện kịp thời các hậu quả tệ hại trên thận. Bạn cũng cần chú ý là các thuốc chống đau dùng trong bệnh gút cũng có thể gây độc hại cho thận.  

Về phía bác sĩ điều trị

Một số bác sĩ chưa nhận thức được về cơ bản gút là một bệnh lý có diễn biến mạn tính và cần được điều trị lâu dài. Thông thường các bác sĩ khi điều trị cho bệnh nhân khỏi cơn gút cấp thì coi như là đã xong, không quan tâm đến việc điều trị phòng tái phát về sau.

Các tophi đều cần phải mổ để loại bỏ?

Điều này không đúng, vì một số tophi chưa có biến chứng có thể sẽ teo nhỏ nếu việc điều trị giảm acid uric trong máu hiệu quả. Chỉ định mổ khi các tophi có thể gây biến chứng như loét da, hủy xương, quá to ảnh hưởng đến chức năng của chi hay sinh hoạt hàng ngày.

Về phía Bảo hiểm y tế

Các toa thuốc điều trị dự phòng sẽ bị xuất toán nếu bác sĩ ghi “cơn gút ổn định” và vẫn cho dùng tiếp tục các thuốc hạ acid uric-máu và thuốc dự phòng cơn gút tái phát như các thuốc NSAIDs, colchicine hay corticosteroids liều thấp. Thực tế các điều trị này là rất cần thiết. Những bệnh nhân gút sẽ không được nhận toa thuốc điều trị thời gian dài vì gút vẫn chưa được xếp vào nhóm bệnh mạn tính và có nhiều nguy cơ nếu không được điều trị đến nơi đến chốn.

Tóm lại: Gút là bệnh rối loạn chuyển hoá mạn tính và để lại những hậu quả nặng nề nếu điều trị không đúng cách. Chúng ta cần có sự hợp tác thật tốt của cả ba bên gồm bệnh nhân, bác sĩ và bảo hiểm y tế để có thể quản lý bệnh nhân tốt hơn, nhằm phòng tránh cho bệnh nhân các nguy cơ như hư khớp, bệnh thận và tim mạch có thể gây tử vong hoặc tàn phế.

TS.BS Tăng Hà Nam Anh

Trưởng khoa Chấn thương - Chỉnh hình

Bệnh viện Nguyễn Tri Phương

Theo Tạp chí Sức Khỏe

 

     

Bạn muốn đặt câu hỏi cho Tăng Hà Nam Anh
Đặt câu hỏi cho bác sĩ
Ý kiến của bạn ({{ pagination.lastes.total }})
Bài viết khác của Tăng Hà Nam Anh
{{ item.desc.name }}
Bài viết khác - Chấn thương chỉnh hình - Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng - Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ
{{ item.desc.name }}
{{ item.desc.name }}
Banner Hỏi đáp Bác sĩ Banner Cơ sở y tế banner 1 trong 4 box (Thư viện BS) Banner Trò chuyện cùng BS
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận thông tin mới nhất từ Sức Khoẻ

Vui lòng để lại thông tin và Chuyên khoa bạn quan tâm, Sức Khỏe sẽ gửi đến bạn những cập nhật mới nhất qua Email của bạn.