Tìm hiểu những vấn đề về ngày kinh nguyệt

BS. Nguyễn Thị Bay
  • Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ
  • Y học cổ truyền
  • Nguyên Trưởng Cơ sở 3
  • Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM
Xem thêm thông tin
Đau bụng kinh là hiện tượng bình thường xảy ra trong chu kỳ kinh nguyệt. Mức độ đau có thể khác nhau ở mỗi người nhưng hầu như người phụ nữ nào cũng từng trải qua cảm giác này trong đời. Theo Hiệp hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), hơn ½ phụ nữ bị đau bụng kinh từ 1-2 ngày mỗi tháng. Thông thường cơn đau ở mức độ nhẹ, tuy nhiên ở một số phụ nữ xuất hiện cơn đau nghiêm trọng hơn, ảnh hưởng đến các hoạt động sinh hoạt và công việc thường ngày trong vài ngày. Chưa kể, nhiều trường hợp trở thành nỗi ám ảnh khi đến ngày ấy.

Nỗi lo đau bụng khi đến kỳ Nỗi lo đau bụng khi đến kỳ

Nguyên nhân đau bụng khi đến kỳ

Cảm giác trải qua ngày “đèn đỏ” sẽ phụ thuộc vào 2 nội tiết tố quan trọng ở nữ đó là estrogen và progesterone được buồng trứng sản xuất ra. Chu kỳ của người phụ nữ thông thường là 1 tháng, có trường hợp sẽ là 2 tháng, cũng có người 45 ngày, … tùy theo cơ địa. Mỗi người có thể có thời gian khác nhau, khi đó 2 nội tiết tố nêu trên sẽ thay phiên nhau tăng giảm. Giai đoạn đầu chu kỳ, buồng trứng sản xuất ra nhiều estrogen và tăng đến ngày thứ 15. Trong thời gian đó, progesterone cũng có mặt nhưng ít hơn và bắt đầu tăng lên cho đến ngày cuối cùng. Đến ngày hành kinh thì progesterone sụt giảm hoàn toàn, không sản xuất nữa thì buồng trứng không được nuôi dưỡng làm cho niêm mạc bên trong của tử cung dày lên. Khi đó, nếu có thụ thai thì đây sẽ là nơi nuôi dưỡng bào thai, nếu không thì giai đoạn cuối này progesterone sụt giảm, nội mạc trở thành vật lạ và cơ thể sẽ tìm cách đẩy ra ngoài. Tử cung co thắt làm bong lớp nội mạc sẽ gây đau do các khối cơ trượt lên nhau ảnh hưởng đến thần kinh và bộ phận trong cơ thể. Tùy thuộc vào cơ địa và cấu trúc của mỗi người mà cơn đau đó chúng ta có thể vượt qua. 

Chu kỳ kinh biến đổi có gây nguy hiểm không?

2 loại nội tiết tố nêu trên sẽ có chức năng đi vào máu, sau đó progesterone được sản xuất ra sẽ có chức năng làm dày bề mặt lớp niêm mạc giúp nuôi dưỡng lớp nội mạc khi có thụ thai thì bào thai sẽ chui vào trong đó có chất dinh dưỡng. Để bào thai sinh sống thì progesterone đi vào trong máu, giữ nước và tăng thân nhiệt. Nên 1 số trường hợp sẽ khiến người phụ nữ cảm giác hơi nặng nề nhất là ngày thứ 15 cho đến ngày hành kinh. Khi đó các cơ sẽ co thắt đẩy lớp nội mạc ra ngoài để ra hành kinh, tạo ra cơ đau tại chỗ đồng thời làm sốt gây khó chịu, bực bội cho người phụ nữ. Trong giai đoạn này, còn có sự hiện diện của một thành phần tăng lên gây ra hiện tượng viêm. Như vậy, cảm giác ở người đau bụng kinh thông thường sẽ khó chịu và mệt mỏi, phải sử dụng thuốc giảm đau. Vào ban đêm, prostaglandin sẽ tăng đến gấp tám lần so với người bình thường. Vì vậy nó là thành phần có thể gây viêm cho cơ thể nhất ở nội mạc tử cung và đường niệu đạo

Đau bụng kinh được chia ra là đau bụng kinh nguyên phát và thứ phát. Tức lần đầu hành kinh sẽ rất khó chịu nhưng qua lần hai, ba cơn đau sẽ rất dữ dội gần như không có nguyên nhân nào cả. Mặt khác, cơ đau có thể xuất phát từ trạng thái tâm lý, giai đoạn này người phụ nữ thường buồn bã, lo âu hay giận hờn. Cơn đau này sẽ nhiều hơn cơn đau nguyên phát, cũng có thể do bệnh lý ở vùng phụ khoa gây ra khi hành kinh.

Tình trạng đau bụng kinh có giảm sau sinh con không?

Có thể là như vậy, đa số khi phụ nữ mang thai sinh con, đau bụng kinh nguyên phát sẽ mất. Nội tiết rất quan trọng trong quá trình sinh nở, trong quá trình mang thai sẽ tái tạo lại và hình thành chu kỳ bình thường. Sau khi sinh, phụ nữ sẽ thay da đổi thịt, tăng cân, … đó là nhờ vào nội tiết tố giúp cải thiện thể trạng và làm mất được cơn đau bụng kinh.

Một số bệnh lý khác ảnh hưởng đến cơn đau

Thông thường có một loại bệnh lý ở tử cung hoặc phần phụ, ví dụ như chúng ta có 1 nhân xơ tử cung hoặc thành nội mạc, … khi cơ này co bóp nó phải đi qua khối thứ hai đó là nội mạc tử cung. Khi khối này co bóp sẽ bị ngăn bởi vật lạ và gây đau, ngoài ra còn có thể bị các rối loạn như rong kinh, rong huyết. Nó có thể gây viêm nhiễm, huyết trắng, không chỉ ở tử cung mà nó còn liên quan đến phần phụ, ảnh hưởng đến sự sản xuất nội tiết tố, làm cho người phụ nữ không có kinh, kinh không đều hoặc kéo dài chu kỳ kinh làm tăng tình trạng đau bụng. 

Đặt vòng tránh thai gây đau trong kỳ kinh nguyệt

Câu trả lời sẽ là không ảnh hưởng gì hết. Chúng ta yên tâm chọn những biện pháp tránh thai cần thiết, đặt vòng là 1 trong những phương pháp thường được BS khuyên dùng. Tuy nhiên, có một số trường hợp người phụ nữ sẽ không đặt được vật lạ vào người, sẽ gây ra phản ứng viêm, kèm theo đau bụng khi hành kinh. Lúc đó chúng ta thường nghĩ do đặt vòng, đó là vật để ngăn chặn không cho tinh trùng và trứng gặp nhau, vật lạ đó khi đặt vào 1 hoặc 2 chu kỳ đầu có thể sẽ gây phản ứng đau, sau đó sẽ hết hoàn toàn. 

Nỗi ám ảnh tâm lý khi đến "ngày ấy"

Trên thế giới này người phụ nữ vượt qua được cơn đau sinh nở là cơn đau khủng khiếp nhất, nên cơn đau trong kỳ kinh cũng không đến nỗi nào. Tuy nhiên, vẫn có một số trường hợp đau bụng kèm theo những triệu chứng khác như nôn ói, đau đầu, sốt cao, hay bị viêm nhiễm thì chúng ta nên vào bệnh viện để kiểm tra ngay, để phát hiện bệnh kịp thời. Nếu đau do nguyên phát chúng ta có thể sử dụng thuốc giảm đau tạm thời, sau đó thay đổi chế độ ăn, tập thể dục thì trong các kỳ kinh tới sẽ tránh được cảm giác đau này. Nếu đau do thứ phát, nguyên nhân gây ra lạc nội mạc tử cung, viêm nhiễm khác, BS sẽ lập tức giải quyết, chẩn đoán để chữa trị kịp thời.

Giải pháp giảm thiểu cơn đau

Với những trường hợp các bé mới có kinh sẽ chưa có kinh nghiệm, nhưng bắt đầu vài ba năm nhất là những phụ nữ đã lập gia đình thì sẽ biết cách làm sao để giải quyết các cơn đau này. Bởi ai cũng phải vượt qua và phụ nữ trong gia đình có một thiên chức rất lớn, xây tổ ấm và gìn giữ hạnh phúc gia đình, nên đôi khi họ vượt qua nỗi đau này mà không cần giải pháp gì. 

Chườm nóng để giảm cơn đau bụng kinh Chườm nóng để giảm cơn đau bụng kinh

Chúng ta biết rằng, nội tiết tố vô cùng quan trọng, nó không chỉ gây ra chuyện hành kinh, mà khi nó bắt đầu nó trong máu thì nó sẽ ảnh hưởng đến nhan sắc, hình thể và xương khớp. Để cân bằng được vấn đề nội tiết tố, việc chúng ta nên làm đó là cân bằng lối sống như tập thể dục thể thao, trạng thái tinh thần và cảm xúc. Bên cạnh đó những người đau nhiều kèm theo triệu chứng khác thì chúng ta nên sử dụng thuốc để điều trị và quan trọng là tìm ra nguyên nhân để chữa trị triệt để.

Đông y trong chữa đau bụng kinh

Việc kết hợp Đông Tây là để nói lên cơ sở khoa học của việc sử dụng đông y. Bởi ngày xưa khi ông bà dùng ích mẫu, hương phụ, ngải cứu, đương quy, đảng sâm dựa vào tính vị của nó. Như là vị the, vị cay, có tính ấm nên làm giảm đau khi đến kỳ kinh. Tuy nhiên, khi kết hợp với Tây y tức người ta tìm hiểu trong những thành phần này có hoạt chất gì, những hoạt chất đó khi phối hợp với nhau trở thành một thành phần giúp chúng ta giảm đau bụng kinh trên cơ sở khoa học. 

Chúng ta đau bụng kinh xảy ra do các cơn co thắt cơ tử cung hay do các yếu tố thần kinh, viêm nhiễm, thì những dược liệu có thành phần như là ALC, ALC như là Flavogue, tinh dầu sẽ có tác dụng chống viêm, ổn định thần kinh và làm mất đi hoạt tính của gốc tự do. 

Giảm thiểu cơn đau bụng kinh

Nội tiết tố của người phụ nữ nó liên quan rất nhiều đến da, tóc, xương khớp. Bởi hệ xương khớp của chúng ta thoái hóa sớm, loãng xương sớm thì đi đứng sẽ không được thẳng nữa. Chính vì vậy, nhờ đến các phương pháp bấm huyệt, châm cứu hay xoa bóp sẽ hỗ trợ khí huyết, cân bằng cơ thể. Tuy nhiên, một bài thuốc bao giờ cũng phải phối hợp nhiều dược liệu với nhau, bởi tính tương tác giữa các bài thuốc sẽ giúp loại bỏ những tác dụng phụ. Nhờ sự phối hợp triệt lẫn nhau của các tác dụng phụ không đáng có, thì còn lại sẽ tập trung điều trị vấn đề của mình. Chính vì vậy, hiện đại hóa Đông y là giữ nguyên bản chất của sản phẩm, và phát huy triệt để tác dụng của thuốc.

Lời khuyên BS

Các sản phẩm thực phẩm chức năng, các loại thuốc y học cổ truyền được tạo ra qua quá trình bào chế, chế biến tiện dụng. Nhưng bao giờ cũng có chứa thành phần bảo quản, chất này nếu sử dụng lâu dài ở dạng cao lỏng hay cao nước thì không nên. 

PGS. TS. BS Nguyễn Thị Bay

Nguyên trưởng Cơ sở 3 - Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM

Bạn muốn đặt câu hỏi cho Nguyễn Thị Bay
Đặt câu hỏi cho bác sĩ
Ý kiến của bạn ({{ pagination.lastes.total }})
Bài viết khác của Nguyễn Thị Bay
{{ item.desc.name }}
Bài viết khác - Y học cổ truyền
{{ item.desc.name }}
{{ item.desc.name }}
Banner Hỏi đáp Bác sĩ Banner Cơ sở y tế banner 1 trong 4 box (Thư viện BS) Banner Trò chuyện cùng BS
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận thông tin mới nhất từ Sức Khoẻ

Vui lòng để lại thông tin và Chuyên khoa bạn quan tâm, Sức Khỏe sẽ gửi đến bạn những cập nhật mới nhất qua Email của bạn.