Tìm hiểu bệnh loãng xương

Thứ năm, 25/01/2018, 13:06 (GMT+7)

Tìm hiểu bệnh loãng xương

BS. Nguyễn Thị Mỹ Linh

Bác sĩ
Tai Mũi Họng
Bệnh viện Nhân dân Gia Định

Xem thêm thông tin

Loãng xương đang được xem là căn bệnh của thế kỷ 21 theo thống kê của Y học thế giới.

Bệnh loãng xương diễn tiến từ từ và thầm lặng. Người bị loãng xương thường không biết mình bị bệnh, cho đến khi bị biến chứng gãy xương. Vì vậy phải chẩn đoán sớm, điều trị sớm để ngăn ngừa gãy xương do loãng xương gây ra. Bệnh loãng xương là vấn đề y tế rất thường gặp. Theo dự báo tới năm 2050, toàn thế giới có 6,3 triệu người gãy cổ xương đùi do loãng xương. Trong năm 2010, ước tính tại Việt Nam có khoảng 2,8 triệu người bị loãng xương.

Loãng xương là gì ?

- Loãng xương là một rối loạn chuyển hóa của toàn bộ xương đưa đến tăng nguy cơ gãy xương cho con người.

- Loãng xương là bệnh lý làm cho xương bị yếu và giòn.

- Loãng xương xảy ra khi cơ thể bị mất thăng bằng giữa hai quá trình tạo xương và hủy xương.

Các yếu tố nguy cơ loãng xương

- Kém phát triển về thể chất (còi xương, suy dinh dưỡng).

- Ít hoạt động thể lực

- Thói quen sử dụng bia, rượu, thuốc lá.

- Sinh đẻ nhiều lần, nuôi con bằng sữa mẹ mà không ăn uống

- bất động quá lâu do bệnh tật.

- Bệnh mãn tính đường tiêu hóa (dạ dày, ruột)

- Bệnh nội tiết: cường giáp, cường tuyến cận giáp, tiểu đường…)

- Suy thận mãn, chạy thận nhân tạo lâu ngày.

- Bệnh khớp mãn tính: thối hĩa khớp và viêm đa khớp mãn.

- Do sử dụng thuốc dài hạn: thuốc chống đông, thuốc kháng viêm corticoid, thuốc chống động kinh...

- Suy tuyến sinh dục (mãn kinh sớm, cắt buồng trứng…)

Làm sao biết bị loãng xương?

Những dấu hiệu của bệnh chỉ xuất hiện khi trọng lượng xương giảm trên 30%.

Biểu hiện lâm sàng của loãng xương:

- Đau mỏi mơ hồ ở cột sống, đau dọc các xương dài, đau mỏi cơ bắp, ớn lạnh, hay bị vợp bẻ.

- Đau theo khoanh liên sườn, đau khi ngồi lâu, khi thay đổi tư thế. - Gù lưng, giảm chiều cao.

- Đầy bụng, chậm tiêu, nặng ngực, khó thở.

Xét nghiệm cần làm để phát hiện loãng xương

- Chụp X-quang xương (cột sống và các xương).

- Đo mật độ xương: DXA (hấp thụ tia X năng lượng kép Dual Energy X-ray Absorptiometry), sử dụng để xác định mật độ xương cột sống lưng và xương chậu.

Tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh loãng xương ở phụ nữ

Theo báo cáo kỹ thuật của WHO 1994 (dựa vào BMD hoặc BMC, so với giá trị trung bình ở người phụ nữ trẻ, khỏe mạnh.) Kết quả T-score hoặc Z-score (T-score là độ đặc của xương so sánh với độ đặc của xương của 1 phụ nữ trẻ và khỏe mạnh. Z-score là độ đặc của xương so sánh với độ đặc của xương ở người cùng lứa tuổi và giới tính)

Kết quả T-score: ≥ -1,0 SD: Bình thường

Từ -1,0 → -2,5 SD: Khối lượng xương thấp (thiếu xương).

< -2,5 SD: Loãng xương < -2,5 SD và có 1 lần gãy xương : Loãng xương nặng BMD : mật độ chất khoáng trong xương.

BMC : nồng độ chất khoáng trong xương.

SD: độ lệch chuẩn.

Mục tiêu điều trị loãng xương

Mục đích chính điều trị loãng xương là ngăn không cho tế bào xương bị mất thêm và tránh cho xương bị gãy. Phòng ngừa và điều trị loãng xương :

- Chế độ ăn đầy đủ protein, đủ năng lượng trong ngày, canxi và Vitamin D.

- Tập thể dục thường xuyên: đi bộ, chạy, khiêu vũ, cầu lông, bóng chuyền, cử tạ, bóng rổ.

- Có cuộc sống lành mạnh, không hút thuốc lá, không uống bia, rượu.

Điều trị bằng thuốc:

1/ Kết hợp thuốc chống hủy xương và thuốc tăng tạo xương.

- Bisphosphonate

+ Calci v Vitamin D

- Calcitonin

+ Calci v Vitamin D

- Hormon thay thế

+ Calci v Vitamin D

2/ Kết hợp các thuốc chống hủy xương và thuốc tăng tạo xương.

Isphosphonate

+ Hormon thay thế

+ Calci v Vitamin D

Calcitonin

+ Hormon thay thế

+ Calci v Vitamin D

Biphosphonate

+ Calcitonin

+ Hormon thay thế

+ Calci v Vitamin D

Biện pháp phòng chống loãng xương

Phối hợp 4 yếu tố:

1/ Tập thể dục: giúp xương rắn chắc, tránh được việc té ngã và gãy xương, giúp xương hồi phục nhanh chóng sau khi bị gãy.

2/ Thăm khám sức khỏe cho xương: đo mật độ xương mỗi năm 1 lần.

3/ Dinh dưỡng cho xương: Cung cấp Vitamin D, Kali, Magne, phospho để giúp hấp thu Calxi vào xương. (Ví dụ: phơi nắng 30 phút vào sang sớm, ăn chuối, rau cải xanh…)

4/ Cung cấp vật liệu chính tạo xương:

- Thức ăn bù Canxi: sữa, phơ mai, yaourt, lòng đỏ trứng, các loại đậu, vỏ tôm cua, rau quả… ·

- Viên thuốc bổ sung Canxi.

Nhu cầu Canxi hằng ngày:

- Dưới 1 tuổi: 200 – 300mg Canxi mỗi ngày.

- 3 tuổi: 500mg

- 4 – 8 tuổi: 800mg

- 9 – 18 tuổi: 1300mg

- Phụ nữ trung niên : 800 – 1000mg

- Phụ nữ có thai: 1200 – 1500mg

- Phụ nữ mãn kinh: 1200 – 1500mg

Làm thế nào để phát hiện sớm bệnh loãng xương?

- Phát hiện các yếu tố nguy cơ gây loãng xương (đã nêu trên)

- Đi khám bệnh sớm nếu có dấu hiệu đau mơ hồ ở cột sống, ở xương dài, ở cơ, vợp bẻ …

- Chụp X-quang xương và cột sống.

- Đo mật độ khoáng chất của xương.

- Theo dõi T-score thường xuyên bằng cách đo DXA : Mỗi 5 năm nếu T-score : -1,0 → -1,5 SD 3-5 năm nếu T-score : -1,5 → -2,0 SD 1-2 năm nếu T-score: < -2,0 SD

BS. Nguyễn Thị Mỹ Linh

Phó Khoa khám BV Nhân dân Gia Định

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Trở lại Các bệnh

Chia sẻ bài viết: