Thế nào là thay khớp gối?

Sau sự thành công của khớp háng nhân tạo, sự ra đời của khớp gối nhân tạo như là sự tất yếu để phục vụ nhu cầu điều trị bệnh lý hư hại khớp gối, giúp đem lại cho bệnh nhân cuộc sống tốt đẹp hơn. Cũng như khớp háng, khớp gối làm bằng hợp kim của kim loại. Khớp gối nhân tạo toàn phần có thể chia làm 3 loại: khớp gối nhân tạo không có hạn chế (non contraint), hạn chế một phần và hạn chế toàn phần. Trong đó, loại khớp gối nhân tạo không hạn chế nghĩa là loại thường được dùng nhất hiện nay cho hầu hết các loại bệnh lý hư khớp gối. Loại này gồm hai loại chính đang được sử dụng rộng rãi là loại xoay được hay không xoay được.

Chỉ định thay khớp gối khi gối bệnh nhân bị hư hại quá nhiều không còn sử dụng được nữa, gây đau đớn cho bệnh nhân khi đi lại, hạn chế vận động khớp gối. Đôi khi, phim X-quang cho thấy khớp gối hư hại nhiều, nhưng điều đáng ngạc nhiên là bệnh nhân không đau hoặc đau ít, thì không có chỉ định thay khớp gối nhân tạo. Những chống chỉ định thay khớp khi: Bệnh nhân không thể chịu được cuộc mổ và có những bệnh lý nội khoa kèm theo như tim mạch; Suy thận (điều này sẽ được thảo luận giữa bác sĩ phẫu thuật viên, bác sĩ gây mê và bác sĩ nội khoa trước khi mổ); Những bệnh nhân có tình trạng viêm nhiễm vùng gối. Những bệnh nhân trẻ tuổi nên hạn chế thay khớp vì khớp nhân tạo có tuổi thọ nhất định khoảng 10-15 năm, sau đó nếu khớp bị hư sẽ phải thay lại. Ở những bệnh nhân quá mập, nguy cơ hư khớp nhân tạo sẽ xuất hiện sớm hơn.

Phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo là phẫu thuật lớn (đại phẫu), do đó cũng có thể cần phải truyền máu. Các biến chứng trong mổ, sau mổ vẫn có thể xảy ra như tử vong quanh mổ, nhiễm trùng, khớp bị đặt sai, trục chân không được thẳng trục, mất gập hay duỗi gối, lỏng khớp gối nhân tạo,... Sau mổ, bệnh nhân sẽ được tập vật lý trị liệu, tập đi lại để làm cơ thể quen với loại khớp mới. Thông thường sau một tháng đi nạng, bệnh nhân đã có thể tự mình đi lại được. Không như khớp háng dễ bị trật, khớp gối rất hiếm khi bị trật, tùy loại khớp mà bệnh nhân có thể gập duỗi gối thoải mái không hạn chế, kể cả có thể ngồi xổm hay quỳ được. Nếu không may bị nhiễm trùng,khớp gối nhân tạo có thể phải bị lấy bỏ đi, chờ thời gian hết nhiễm trùng mới thay lại khớp khác. Khi khớp bị hư mòn hay bị lỏng không còn dùng được nữa phải thay lại, khi đó chi phí sẽ cao hơn khi thay lần đầu.

X-quang thay khớp gối nhân tạo

Thay khớp gối một ngăn: một chọn lựa thích hợp khi khớp gối không hư hoàn toàn

Thay khớp gối toàn phần là một phẫu thuật lớn. Đôi khi người ta chỉ bị hư một ngăn của khớp gối có thể là bên ngoài hay bên trong. Vậy chúng ta có thể thay một ngăn và giữ các ngăn còn lại để bảo tồn chức năng khớp gối hay không? Cách đây khoảng hơn chục năm, các bác sĩ chấn thương chỉnh hình đã thực hiện việc thay khớp gối một ngăn và các thế hệ khớp gối một ngăn kế tiếp ra đời với nhiều cải tiến giúp chức năng khớp gối ngày càng hoàn thiện. Chỉ định “thay khớp gối một ngăn” cho những bệnh nhân cần thoả mãn các điều kiện sau:

Bị hư một ngăn của khớp gối và các ngăn khác còn tốt.

Gối vẹo trong ít hơn 10 độ hay vẹo ngoài ít hơn 15 độ và còn nắn chỉnh được.

Gối không bị hạn chế gập gối và có thể gập hơn 90º, gối không bị mất vững và không bị mất duỗi gối ít hơn 10º.

Đau khe khớp bên trong hay bên ngoài khi đi, ngồi hay nằm nghỉ ngơi không đau. Kỹ thuật thay khớp gối bán phần hay 1 ngăn cuộc mổ nhỏ hơn và cắt ít xương hơn, nên bệnh nhân sẽ ít đau hơn và thời gian hồi phục nhanh hơn. Điều quan trọng hơn là khi khớp gối bán phần bị hư, xương vùng gối còn được bảo tồn ở ngăn còn lại, nên việc thay lại sẽ dễ dàng hơn thay khớp gối toàn phần. Người mập quá có thể thay khớp gối một ngăn được không? Nhiều nghiên cứu cho thấy không có sự ảnh hưởng của cân nặng lên chỉ định thay khớp gối một ngăn và thời gian sống còn của khớp cũng không có sự khác biệt với người ốm, nên người mập vẫn có thể được thay khớp gối một ngăn nếu có chỉ định.

Hình X-quang thay khớp một ngăn

Lưu ý, những bệnh nhân không thể thay khớp gối một ngăn là:

Bệnh nhân bị viêm khớp gối sẽ không được thay khớp gối một ngăn vì nguy cơ nhiễm trùng cao. Cần điều trị triệt để nguyên nhân viêm trước khi quyết định thay khớp gối.

Bệnh nhân bị loãng xương quá nặng.

Bệnh nhân có gối bị biến dạng nặng.

Bệnh nhân có gối bị cứng hay quá lỏng lẻo.

BS Tăng Hà Nam Anh

Trưởng khoa CTCH - BV Nguyễn Tri Phương

Theo Tạp chí Sức khỏe

Trở lại Các bệnh

Chia sẻ bài viết:

Copy link thành công

Bạn muốn đặt câu hỏi cho Tăng Hà Nam Anh

Đặt câu hỏi cho bác sĩ