Tăng huyết áp có nguyên nhân từ dinh dưỡng không hợp lý, thiếu hoạt động thể lực, hút thuốc và lạm dụng rượu, bia.

Tăng huyết áp có nguyên nhân từ dinh dưỡng không hợp lý, thiếu hoạt động thể lực, hút thuốc và lạm dụng rượu, bia. Theo kết quả điều tra của Bộ Y tế năm 2015, có 45% nam giới hút thuốc, 77% nam giới uống rượu, bia và gần một nửa uống ở mức nguy hại, hơn một nửa dân số ăn thiếu rau xanh, tráỉ cây, người dân ăn muối nhiều gấp hai lần so với khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới và có khoảng 1/3 người trưởng thành thiếu hoạt động thể lực, đây là những yếu tố nguy cơ chính gây tăng huyết áp hoặc làm cho bệnh tiến triển nặng gây biến chứng  tim mạch, đột quỵ.

Tăng huyết áp là bệnh mạn tính, tiến triển và có thể có biến chứng nếu không được điều trị tốt. Trong một vài trường hợp, huyết áp có thể tăng đột ngột đến mức cấp tính (khoảng 180/120 mmHg hay cao hơn) và làm tổn thương nhiều cơ quan. Giới y học gọi đây là cơn tăng huyết áp và người bệnh cần nhanh chóng được cấp cứu phù hợp. Thống kê cho thấy khoảng 1 - 7% số người mắc bệnh tăng huyết áp đứng trước nguy cơ bị cơn tăng huyết áp bất kỳ lúc nào. Nguyên nhân của cơn tăng huyết áp bao gồm:

- Không phát hiện và chữa trị kịp thời bệnh tăng huyết áp.

- Quên dùng thuốc điều trị tăng huyết áp.

- Phản ứng ngoài ý muốn giữa các loại thuốc.

- Đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc suy thận.

- Vỡ động mạch chủ.

- Hội chứng tiền sản giật.

Thực tế, cơn tăng huyết áp được chia thành 2 trường hợp: tăng huyết áp khẩn cấp (hypertensive urgency) và tăng huyếp áp cấp cứu (hypertensive emergency). Vốn dĩ tăng huyết áp không có triệu chứng nhưng trong hai trường hợp kể trên, người bệnh sẽ biểu hiện một số triệu chứng nhất định và cần phải được nhanh chóng cấp cứu phù hợp.  

Tăng huyết áp khẩn cấp

Tăng huyết áp khẩn cấp xảy ra khi huyết áp của bạn đột ngột tăng lên 180/120 mmHg, nhưng chẩn đoán cho thấy các cơ quan trong cơ thể chưa có dấu hiệu bị tổn thương. Người bị tăng huyết áp khẩn cấp thường có một số triệu chứng sau:

- Đau đầu dữ dội.

- Khó thở.

- Chảy máu mũi.

- Bồn chồn, lo lắng.

So với tăng huyết áp cấp cứu, trường hợp này không đến mức đe dọa tính mạng và phương pháp chữa trị cũng không quá phức tạp. Thông thường bác sĩ sẽ kê đơn thuốc điều trị tăng huyết áp nhằm giảm và ổn định mức huyết áp. Các loại thuốc này sẽ giúp bạn giảm mức huyết áp đi 25% trong vòng 24 tiếng.  

Tăng huyết áp cấp cứu

Tăng huyết áp cấp cứu xảy ra khi mức huyết áp vượt quá 180/120 mmHg và bắt đầu gây tổn hại đến các cơ quan trong cơ thể. Người bị cơn tăng huyết áp cấp cứu sẽ có những triệu chứng rõ rệt như:

- Đau ngực dữ dội.

- Đau đầu dữ dội đi kèm tình trạng hoa mắt, mất phương hướng.

- Buồn nôn, ói mửa.

- Liên tục lo lắng, bồn chồn.

- Khó thở.

- Động kinh, co giật.

- Không phản ứng lại các kích thích bên ngoài.

Người bị cơn tăng huyết áp cấp cứu sẽ có những triệu chứng rõ rệt như trên

Khác với tăng huyết áp khẩn cấp, bác sĩ cần phải kiểm tra và xét nghiệm thêm để có thể chẩn đoán và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho từng trường hợp tăng huyết áp cấp cứu. Bác sỹ sẽ hỏi bạn một số câu hỏi để biết tiền sử bệnh cũng như loại thuốc đặc trị mà bạn đang sử dụng. Bên cạnh đó, bác sĩ còn tiến hành xét nghiệm (khám mắt, chụp CT vùng đầu, xét nghiệm máu và nước tiểu) để đánh giá mức độ thương tổn của các cơ quan. Đây là những bước vô cùng quan trọng vì chẩn đoán chính xác là tiền đề giúp bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp cho bạn. Nếu không được can thiệp y tế kịp thời, người bệnh tăng huyết áp cấp cứu có thể rơi vào trạng thái đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay rối loạn chức năng các cơ quan trong cơ thể. Nói tóm lại, bạn không được tự điều trị tại nhà mà cần lập tức đến bác sĩ hoặc cơ sở y tế ngay khi thấy xuất hiện những triệu chứng cơn tăng huyết áp nêu trên.

Chú ý:

- Cơn tăng huyết áp xảy ra khi mức huyết áp  của bạn tăng vọt lên 180/120 mmHg, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại đến các cơ quan trong cơ thể.

- Nguyên nhân thường thấy là do mang thai, không chữa trị kịp thời hoặc các biến chứng nghiêm trọng khác.

- Tăng huyết áp vốn không có triệu chứng nhưng khi xảy ra cơn tăng huyết áp, cơ thể bạn sẽ có biểu hiện nhất định như đau đầu nghiêm trọng, đau ngực, lo lắng, khó thở,...

- Cơn tăng huyết áp được chia ra thành tăng huyết áp cấp cứu và tăng huyết áp khẩn cấp. Phân biệt rõ hai trường hợp trên là bước đầu tiên để bác sĩ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

- Trong trường hợp cơn tăng huyết áp, bạn cần ngay lập tức đến bác sĩ hay cơ sở y tế để được hỗ trợ.

ThS. BS Võ Văn Tân

Trưởng khoa Nội Thần kinh Bệnh viện Nhân dân Gia Định

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Trở lại Các bệnh

Chia sẻ bài viết:

Copy link thành công

Bạn muốn đặt câu hỏi cho Võ Văn Tân

Đặt câu hỏi cho bác sĩ