Hội chứng thận hư là gì?

Hội chứng thận hư là một nhóm các triệu chứng cho thấy thận của bạn không hoạt động tốt như bình thường. Những triệu chứng này bao gồm: có quá nhiều đạm trong nước tiểu, không đủ đạm trong máu, quá nhiều chất béo hoặc cholesterol trong máu và sưng.

Ai có nguy cơ mắc hội chứng thận hư?

Bất kỳ ai cũng có thể mắc hội chứng thận hư, nhưng bệnh này phổ biến ở nam giới hơn nữ giới. Ở trẻ em, thường gặp trong độ tuổi từ 2 tuổi đến 6 tuổi.

Các triệu chứng của hội chứng thận hư là gì?

Bạn có thể không biết rằng mình bị hội chứng thận hư cho đến khi bạn đi xét nghiệm máu và nước tiểu. Kết quả xét nghiệm có thể cho thấy bạn có quá nhiều protein trong nước tiểu, không đủ protein trong máu hoặc quá nhiều chất béo hoặc cholesterol trong máu.

Các dấu hiệu của hội chứng thận hư mà bạn có thể nhận thấy là:

• Sưng ở chân, bàn chân, mắt cá chân, đôi khi ở mặt và bàn tay.
• Tăng cân.
• Cảm thấy rất mệt mỏi.
• Nước tiểu có bọt hoặc sủi bọt.
• Không cảm thấy đói.

Nguyên nhân nào gây ra hội chứng thận hư?

Hội chứng thận hư xảy ra khi bạn mắc một căn bệnh nào đó làm hỏng các bộ lọc trong thận khiến chúng không hoạt động như bình thường. Có những nguyên nhân chính và thứ phát gây ra hội chứng thận hư.

Nguyên nhân chính của hội chứng thận hư là những bệnh chỉ ảnh hưởng đến thận.

Nguyên nhân chính phổ biến nhất của hội chứng thận hư ở người lớn là một căn bệnh được gọi là xơ cứng cầu thận phân đoạn khu trú (FSGS). Cách duy nhất để biết chắc bạn có bị FSGS hay không là làm sinh thiết thận. Ngay cả khi được điều trị, hầu hết những người bị FSGS cuối cùng sẽ bị suy thận và sẽ phải bắt đầu chạy thận hoặc ghép thận để sống. Sau khi cấy ghép, vẫn có cơ hội FSGS quay trở lại và bạn có thể mất quả thận mới.

Nguyên nhân thứ phát của hội chứng thận hư là các bệnh ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, bao gồm cả thận.

Hầu hết hội chứng thận hư xảy ra do các nguyên nhân thứ phát. Nguyên nhân thứ phát phổ biến nhất của hội chứng thận hư ở người lớn và trẻ em là bệnh tiểu đường.

Các biến chứng của hội chứng thận hư là gì?

Khi bạn bị hội chứng thận hư, một loại protein quan trọng gọi là albumin sẽ bị rò rỉ vào nước tiểu của bạn. Albumin giúp cơ thể bạn loại bỏ thêm chất lỏng. Khi bạn không có đủ albumin trong máu, chất lỏng có thể tích tụ trong cơ thể, gây sưng phù ở chân, bàn chân và mắt cá chân. Bạn cũng có thể gặp các vấn đề khác như cục máu đông và nhiễm trùng.

Với hội chứng thận hư, cholesterol cũng tích tụ trong máu của bạn. Khi bạn có quá nhiều cholesterol trong máu, các cục đông này hình thành bên trong tĩnh mạch và động mạch, có thể gây đau tim hoặc đột quỵ.

Hội chứng thận hư cũng có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác như:

• Thiếu máu.
• Bệnh tim.
• Huyết áp cao.
• Bệnh thận giai đoạn cuối (ESRD).

Làm thế nào để bác sĩ kiểm tra hội chứng thận hư?

Cách duy nhất để biết thận của bạn đang hoạt động tốt như thế nào là đi xét nghiệm. Các xét nghiệm mà bác sĩ sử dụng cho thận là:

• Xét nghiệm nước tiểu - Kết quả xét nghiệm nước tiểu có thể cho bác sĩ biết nếu có protein trong nước tiểu. Protein trong nước tiểu là một trong những dấu hiệu sớm nhất của bệnh thận.
• Xét nghiệm máu - Kết quả xét nghiệm máu có thể cho bác sĩ biết liệu thận của bạn có đang lọc chất thải như bình thường hay không. Nếu không, đó có thể là dấu hiệu của hội chứng thận hư.
• Sinh thiết thận - Trong sinh thiết thận, bác sĩ sẽ xem xét một phần nhỏ của thận dưới kính hiển vi để tìm các dấu hiệu tổn thương và bệnh tật.

Để chắc chắn rằng bạn không có vấn đề với thận, bạn nên làm cả hai xét nghiệm nước tiểu và máu. Xét nghiệm nước tiểu và máu rất quan trọng vì bạn có thể có kết quả xét nghiệm máu bình thường, nhưng bạn vẫn có thể có quá nhiều protein trong nước tiểu. Protein trong nước tiểu có nghĩa là bạn bị bệnh thận.

Hội chứng thận hư được điều trị như thế nào?

Hội chứng thận hư có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm và theo dõi thường xuyên, bác sĩ có thể yêu cầu bạn dùng một số loại thuốc để điều trị các triệu chứng và để giữ cho tổn thương thận của bạn không trở nên tồi tệ hơn.

• Thuốc để kiểm soát huyết áp và cholesterol có thể giúp bạn không bị đau tim hoặc đột quỵ.
• Thuốc giúp cơ thể thải thêm nước có thể giúp kiểm soát huyết áp và giảm sưng.

Có một chế độ ăn đặc biệt cho hội chứng thận hư không?

Thay đổi cách ăn cũng có thể giúp bạn kiểm soát các triệu chứng của mình. Khi bạn bị hội chứng thận hư, chuyên gia dinh dưỡng có thể khuyên bạn nên thay đổi lượng đạm, muối và chất béo mà bạn ăn.

Chất đạm

Lượng protein bạn nên ăn tùy thuộc vào mức độ khỏe mạnh của thận.

Nếu bạn mắc hội chứng thận hư thì lượng protein sẽ mất đi khá nhiều và khó có thể hấp thu lại để bù lượng protein cho cơ thể. Thế nên, một lời khuyên là những người bị mắc bệnh này nên bổ sung một lượng protein cần thiết cho cơ thể.

Thông thường, bạn có thể áp dụng công thức như sau để tính lượng đạm mình cần ăn mỗi ngày: bạn lấy số cân nặng và nhân với 0.7g. Chẳng hạn, bạn nặng 60kg thì lấy 60 x 0,7 = 42g, thì bạn cần nạp đủ 42g đạm mỗi ngày. Bạn cũng cần biết thịt, cá, trứng sữa mà bạn ăn cung cấp bao nhiêu protein ví dụ như:

• 100g ức gà không da chứa 23g protein.
• 100g thịt ba rọi chứa 16,5g protein.
• 100g thịt thăn bò chứa 21g protein.
• 100g tôm chứa 16g protein.
• 100g cá chép chứa 18g protein.
• 100g lươn chứa 19g protein.

3g muối tương đương với nữa muỗng cà phê

Muối

Muối là gia vị có thể gây tích nước bên trong cơ thể, nếu ăn muối quá nhiều thì khiến thận phải làm việc quá sức để lọc bỏ lượng nước trong cơ thể. Chính vì thế, khi bạn bị hội chứng thận hư bác sĩ sẽ khuyên bạn nên kiêng ăn muối, tốt nhất chỉ nên ăn 3 - 4 gam muối một ngày để tránh mắc phải những rủi ro nguy hiểm cho cơ thể.

Chất béo bão hòa

Chất béo không bão hòa

Chất béo

Ăn thực phẩm ít chất béo bão hòa và cholesterol có thể giúp ngăn ngừa cholesterol cao liên quan đến hội chứng thận hư. Chọn cá hoặc thịt ít chất béo thay vì thịt có nhiều chất béo có thể giúp kiểm soát lượng cholesterol của bạn.

Chất béo không bão hòa (chất béo tốt) là một nguồn dưỡng chất rất tốt cho sự phát triển của cơ thể. Theo đó, chất béo không bão hòa sẽ hấp thụ những vitamin A, B, C, D, K cho cơ thể, đồng thời giúp tăng cường hệ miễn dịch, giảm chất độc và cung cấp các dưỡng chất cần thiết, không chứa nhiều các cholesterol có tác dụng xấu đến cơ thể.

Thực đơn cho bạn

• Giàu đạm, đậu đỗ, nhiều rau quả, ít béo, ít mì chính, ít muối, ít nước. Tổng calo cần bổ sung hàng ngày là 1800-2000 Kcal/ngày.
• Protein: Có nhiều trong sữa, cá, cua, đậu đỗ, thịt, tôm, gạo, mì. Tổng lượng đạm cần trong một ngày như sau: 0,7g/kg cân nặng/ngày + protein mất qua nước tiểu trong 24 giờ.
• Đường, bột: Nên ăn nhiều đối với gạo mì, bổ sung đường, khoai củ, bánh gạo ngọt để đủ calo.
• Chất béo: Phải hạn chế ăn, dùng dầu đậu tương, dầu cá, bỏ mỡ, óc, phủ tạng, bơ, lòng vì chứa nhiều cholesterol.
• Vi lượng, khoáng chất và nước: Cung cấp vào cơ thể bằng cách ăn nhiều đậu đỗ, rau quả.
• Thận hư gây phù nhiều cần hạn chế gia vị mặn trong bữa ăn.

Nếu thận suy thì sao?

Nếu thận của bạn ngừng hoạt động vì hội chứng thận hư, bạn sẽ phải lọc máu hoặc ghép thận để sống. Nếu bạn quan tâm đến việc cấy ghép, bạn phải được nhóm chuyên gia cấy ghép đánh giá sức khỏe đầy đủ. Việc đánh giá sẽ giúp nhóm chuyên gia cấy ghép quyết định xem bạn đã sẵn sàng cho việc ghép thận hay chưa. Nếu nhóm chuyên gia cấy ghép quyết định rằng bạn đã sẵn sàng, thì bước tiếp theo sẽ là giúp bạn tìm thận phù hợp.

Tôi phải đợi bao lâu để được ghép thận nếu tôi cần?

Quy trình ghép thận thường bắt đầu sau khi bạn được đánh giá đầy đủ. Thời gian chờ đợi để có một quả thận từ người hiến tặng đã qua đời là khó xác định. Nếu bạn có một người hiến tặng sẵn sàng và có thể cho bạn một quả thận, bạn có thể được cấy ghép ngay khi cả bạn và người hiến tặng của bạn sẵn sàng.

Tôi có thể bị hội chứng thận hư ngay cả sau khi cấy ghép không?

Có, bạn có thể bị hội chứng thận hư ngay cả sau khi cấy ghép. Hãy nhớ rằng, hội chứng thận hư không phải là một bệnh đơn lẻ. Nó được gây ra bởi các bệnh khác nhau ảnh hưởng đến thận của bạn. Nếu bạn được ghép thận nhưng không điều trị căn bệnh đang ảnh hưởng đến thận của bạn, bệnh có thể tiếp tục gây hại cho quả thận mới của bạn.

Câu hỏi để hỏi bác sĩ của bạn

Nếu bạn phát hiện ra mình bị hội chứng thận hư, hãy nói chuyện với bác sĩ về nguyên nhân gây ra các triệu chứng và cách điều trị tốt nhất cho bạn. Đây là một số câu hỏi gợi ý:

• Điều gì đang gây ra các triệu chứng của tôi?
• Tôi có thể làm gì để kiểm soát các triệu chứng của mình?
• Tôi còn bao nhiêu thời gian nữa cho đến khi tôi cần cấy ghép hoặc phải chạy thận?
• Khả năng hội chứng thận hư của tôi sẽ trở lại là bao nhiêu nếu tôi được cấy ghép?
• Tôi có thể làm gì để tránh mất quả thận mới do hội chứng thận hư sau khi cấy ghép.

TS Điều dưỡng Cao Thị Mỹ Châu

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM

Theo Tạp chí Sức Khỏe

Trở lại Các bệnh

Chia sẻ bài viết:

Copy link thành công

Bạn muốn đặt câu hỏi cho

Đặt câu hỏi cho bác sĩ