Vì sao lại gọi là bệnh viêm mũi xoang chứ không phải là viêm mũi hay viêm xoang?

PGS. Lâm Huyền Trân trả lời:

Để hiểu rõ thế nào là viêm mũi xoang thì chúng ta phải biết mũi và xoang nó có liên quan như thế nào? Chúng ta biết rằng các xoang của chúng ta gồm có xoang trán nằm trong phần xương trán, xoang hàm nằm trong phần xương hàm trên, xoang sàng nằm trong xương sàng và xoang bướm nằm trong xương bướm. Giữa xoang và mũi được thông thương với nhau, tất cả đều đổ vào trong hốc mũi. Chẳng hạn như xoang hàm cũng đổ vào trong khe mũi giữa, còn xoang trán cũng đổ vào trong khe mũi, và xoang sàng sau, xoang sàng trước cũng như xoang bướm cũng đổ vào trong hốc mũi. Như vậy, một cách nôm na là giữa mũi và xoang có thông thương trực tiếp với nhau và lớp niêm mạc lót ở trong mũi cũng đồng thời là lớp niêm mạc lót ở trong xoang cho nên chúng ta dễ dàng nhận thấy rằng giữa mũi và xoang, niêm mạc mũi và niêm mạc xoang có mối quan hệ mật thiết. Vì vậy mà một quá trình viêm nhiễm của đường hô hấp trên, đặc biệt là khởi đầu bao giờ cũng là quá trình viêm mũi, rồi từ viêm mũi cũng dần dần biến tới viêm xoang cho nên một cách ngẫu nhiên cũng như hiển nhiên thì viêm mũi hầu như chắc chắn sẽ đưa đến sau này là viêm xoang. Do đó, danh từ thống nhất ngày nay người ta gọi là viêm mũi xoang, ít khi có trường hợp nào là viêm mũi đơn thuần hoặc là viêm xoang đơn thuần, mà thường thường nó sẽ liên kết với nhau, gọi là viêm mũi xoang.

Trong bệnh lý viêm mũi xoang, nó có những dạng nào và đặc tính của mỗi dạng ra sao?

PGS. Trần Phan Chung Thủy:

Viêm mũi xoang là một bệnh rất hay thường gặp và cũng rất nhiều thắc mắc. Những dạng hay gặp được chia ra là viêm xoang cấp, viêm xoang bán cấp, viêm xoang mạn và những đợt cấp trên viêm xoang mạn.

Về viêm xoang cấp, khi nghe thấy “cấp” là một cái gì đó khởi phát rất nhanh, thường là trong vòng dưới 4 tuần và bệnh nhân có thể kèm theo những triệu chứng như là sốt, nhức đầu, chảy mũi, nghẹt mũi một cách cấp tính, kèm theo đau nhức mặt, người mệt mỏi. Đó là những triệu chứng thường gặp của viêm xoang cấp.

Viêm xoang bán cấp là trên những trường hợp đã có nền viêm xoang mạn tính, thường kéo dài từ 4 cho đến 12 tuần.

Còn viêm xoang mạn thường trên 12 tuần, là những đợt kéo dài mà bệnh nhân cứ chảy mũi, nghẹt mũi, có thể không có sốt nhưng nó cứ kéo dài dù bệnh nhân điều trị hay không điều trị cũng không hết.

Và những đợt viêm xoang cấp tính trên nền viêm xoang mạn tính thì thường là hay gặp nhất.

Còn chia theo nguyên nhân thì chúng ta có những loại viêm xoang do vi rút và viêm xoang do vi trùng. Đó là 2 loại viêm xoang hay gặp nhất. Còn lại là viêm xoang do nấm

Viêm xoang do vi rút là nhiễm siêu vi cấp tính và thường là có thể tự hết. Nếu như cơ thể khỏe mạnh thì triệu chứng có thể tự hết đi sau một thời gian bệnh.

Viêm xoang do vi trùng là những trường hợp nhiễm khuẩn, thường gặp nhất là Haemophilus influenzae rồi Streptococcus pneumonia. Đây là những vi trùng thường gặp của bệnh viêm mũi xoang cấp tính cũng như là mạn tính. Những bệnh này chúng ta phải điều trị bằng thuốc kháng sinh kèm theo những thuốc kháng viêm.

Viêm xoang do nấm: đa số những trường hợp này là phải mổ, phẫu thuật thì mới có thể hết được.

BS CKII Nguyễn Thành Vinh – PGĐ BV Tai Mũi Họng TP.HCM:

Tỷ lệ về tái phát bệnh lý viêm mũi xoang đối với Việt Nam, và đặc biệt là TP. HCM tương đối cao. Vì ngoài việc người bệnh không tuân thủ đúng theo phác đồ điều trị của bệnh viện cũng như sự tự chăm sóc tại gia đình, thì còn một yếu tố quan trọng khác là môi trường và đặc biệt là trong giai đoạn chuyển mùa. Vào các đợt chuyển mùa từ nóng sang lạnh hoặc ngược lại thì tỷ lệ tái phát của viêm mũi xoang ngày càng một gia tăng.

Vì sao bệnh viêm mũi xoang dễ tái phát? Và tại sao khi gặp những nguyên nhân này là bệnh viêm mũi xoang lại tái phát?

PGS. Đặng Xuân Hùng trả lời:

Chúng ta thống nhất cái từ là Viêm mũi xoang, chứ chúng ta không nói đơn thuần là viêm mũi hay viêm xoang. Lý do mũi và xoang là một hệ thống thống nhất. Mũi là nơi đầu tiên mà không khí đi vào cơ thể chúng ta, còn xoang là hốc liên kết với mũi, cho nên chúng ta gọi là Viêm mũi xoang thì nó chính xác hơn. Viêm mũi xoang là bệnh rất thường gặp trong tai mũi họng. Nó chiếm tỷ lệ khá cao, ví dụ như trong 100 người thì có tới 14 người mắc viêm mũi xoang. Và đây thực sự mối quan tâm của cộng đồng. Chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh viêm mũi xoang, đó là yếu tố đầu tiên và cơ bản nhất. Nếu chúng ta chẩn đoán nó chưa chính xác thì rõ ràng chúng ta sẽ gây phiền hà cho bệnh nhân, và hướng điều trị cũng sẽ lệch lạc, không còn chính xác nữa.

Một trong những vấn đề được quan tâm nhất đó chính là sự tái phát. Chúng ta đều biết viêm mũi xoang chịu sự ảnh hưởng rất lớn từ môi trường. Môi trường đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong bệnh lý tai mũi họng nói chung và bệnh lý mũi xoang nói riêng. Sự thay đổi không khí, sự thay đổi thời tiết đột ngột, sự thay đổi về áp suất, ví dụ như chúng ta đi tàu thủy, máy bay hoặc chúng ta di chuyển đến một địa điểm mới khi chúng ta sinh sống thì những yếu tố thay đổi đó có tác động rất lớn làm cho những người kể cả bình thường và những người đã từng bị viêm xoang có thể dễ dàng mắc phải.

Yếu tố thứ hai mà chúng tôi muốn đề cập đến sự tái phát được đó chính là chúng ta chưa quan tâm nhiều tới vấn đề vệ sinh mũi xoang. Trong răng hàm mặt thì có vệ sinh răng miệng, sáng sớm dậy đánh răng, súc miệng là chuyện bình thường; tối trước khi đi ngủ, chúng ta đánh răng, súc miệng là chuyện bình thường và mọi người chúng ta đều rất quan tâm. Tuy nhiên, để vệ sinh mũi xoang thì  theo tôi nghĩ mọi người có lẽ chưa quan tâm nhiều. Mà chúng ta biết rằng, mũi là cơ quan được xem là một trong những cơ quan thiếu vệ sinh nhất, bẩn nhất của cơ thể. Suốt ngày chúng ta tiếp xúc với môi trường, tiếp xúc với bụi bặm, tiếp xúc với chất ô nhiễm,… nhưng rồi tối về chúng ta cũng chỉ đánh răng, súc miệng, hoặc chúng ta tắm rửa phía ngoài mà không quan tâm vệ sinh mùi. Vì vậy chúng ta thấy rằng, vệ sinh mũi xoang là một trong những yếu tố không được quan tâm và tôi nghĩ đây là một trong những lý do chính để cho bệnh lý tái phát nếu chúng ta đã bị bệnh trước đó.

Về phía điều trị, về chính người bệnh, có khi cũng chưa biết được, chưa nắm chắc được bệnh lý của mình. Ví dụ, viêm mũi xoang có nhiều dạng: viêm mũi xoang cấp, viêm mũi xoang mạn, viêm mũi xoang bán cấp và các đợt cấp của viêm mũi xoang mạn, ít nhất là có 4 loại viêm mũi xoang nhưng bà con chúng ta chỉ hiểu viêm mũi xoang là hết. Không phải vậy, ví như viêm mũi xoang do siêu vi trong đợt cấp, đây là bệnh lý tự nó đi qua. Chúng ta chỉ cần giữ vệ sinh cho thật tốt thì bệnh sẽ hết. Nhưng với viêm mũi xoang cấp do nhiễm trùng thì điều trị khác hoàn toàn, tức ngoài vấn đề vệ sinh, về vấn đề tăng sức khỏe, chúng ta sử dụng những thuốc chuyên biệt để điều trị, như: kháng sinh, corticoid và một số thuốc khác. Nhưng do mọi người không quan tâm hoặc chưa được hướng dẫn đầy đủ cho nên chúng ta điều trị, đang điều trị và bỏ dở điều trị một đợt điều trị của viêm mũi xoang đối với viêm mũi xoang cấp ít nhất 10 – 14 ngày. Trong khi viêm mũi xoang mạn sẽ kéo dài 1 tháng cho tới 3 tháng. Vì vậy người bệnh cũng không nắm được, thầy thuốc cũng không nói rõ, người bệnh điều trị được 5 – 7 bữa ngưng không điều trị nữa. Và đó cũng là một trong những nguyên nhân làm bệnh tái phát, làm bệnh trở nên khó trị, làm cho vi trùng lờn thuốc và sản sinh ra những dòng vi trùng kháng thuốc, ngày càng kháng thuốc và chúng ta không còn thuốc để sử dụng. Đó là một trong những yếu tố rất quan trọng.

Nếu bệnh cứ tái đi tái lại hoài, chữa mãi không hết thì về sau có xảy ra biến chứng gì nguy hiểm không?

PGS. TS. BS Trần Phan Chung Thủy trả lời:

Đương nhiên khi một bệnh viêm mạn tính lâu ngày, hoặc các đợt cấp tái phát lâu ngày, nhiều lần ở đường hô hấp trên đương nhiên có thể có những biến chứng nhiều khi không thể ngờ tới được. Có những biến chứng rất nặng, đặc biệt ở các bệnh nhân là trẻ em, người lớn tuổi hoặc những bệnh nhân có các bệnh khác như tiểu đường, cao huyết áp. Những biến chứng này thường rất nặng nề và không ngờ tới. Sau đây, tôi sẽ nói về các biến chứng hay gặp nhất.

Thứ nhất, viêm mũi xoang là viêm đường hô hấp trên nên nó sẽ dễ dàng biến chứng thành viêm hô hấp dưới như viêm họng, viêm amiđan ở trẻ em, thấp hơn nữa là viêm phế quản, viêm phổi. Nếu như bệnh nhân là trẻ em hoặc người lớn nhưng có nhiễm các bệnh nội khoa khác thì sức đề kháng yếu, do đó các biến chứng này có thể sẽ rất nặng nề và dẫn tới tử vong. Ngoài ra, những biến chứng xung quanh đến vùng mũi xoang có thể gặp được, tuy là ít gặp hơn các biến chứng khác như là: biến chứng áp xe ổ mắt, thậm chí dẫn tới biến chứng viêm tấy vùng quanh ổ mắt, rồi viêm thị thần kinh gây ra mù mắt. Có những trường hợp tôi đã gặp các bệnh nhân với các triệu chứng giảm thị lực mắt đi nhiều và thậm chí bị mù mắt mà không tìm ra nguyên nhân, cuối cùng chụp CT, Scan khám ra thì mới biết là viêm xoang mạn tính, đặc biệt là viêm xoang sàng sau, viêm xoang bướm hoặc là nấm xoang bướm. Và khi bệnh nhân đã mù mắt thì được gọi là viêm thị thần kinh hậu cầu. Đây là một bệnh rất nặng, cho dù có mổ xoang rồi, hết viêm xoang nhưng thị lực vẫn không hồi phục. Ngoài ra, chúng ta còn gặp xa hơn nữa những biến chứng nặng như là viêm não, áp xe não cũng có thể gặp ở các trường hợp viêm xoang nặng. Do đó, viêm mũi xoang là một bệnh cần được điều trị cho đúng chứ không nên chủ quan.

Thưa Bác sĩ, nếu viêm mũi xoang mà điều trị bằng thuốc tây hoài thì có ảnh hưởng gì tới sức khỏe hay không? Nếu như em cố chịu đựng mà không điều trị thì có sao không?

PGS. Lâm Huyền Trân:

Chúng ta đều biết tất cả các bệnh đều có phương pháp điều trị đặc biệt và trong điều trị người ta chia làm 2 nhóm là điều trị nội khoa và điều trị ngoại khoa. Điều trị nội khoa tức là dùng thuốc uống hoặc dùng các thuốc tại chỗ và điều trị ngoại khoa tức là phẫu thuật. Trong quá trình điều trị, nói về thuốc uống thì phải có chỉ định của bác sĩ. Cho nên dù là thuốc gì thì cũng đều phải có chỉ định của bác sĩ, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc tùy theo tình trạng bệnh là bệnh nặng hay nhẹ; bệnh cấp tính hay là bệnh mạn tính và ở giai đoạn bệnh như thế nào?  Và chúng ta dùng đúng theo chỉ định của bác sĩ và đi tái khám theo đúng lời dặn của bác sĩ thì thường thường cũng không có hại gì, vì khi cho thuốc thì bác sĩ đã cân nhắc rồi, cân nhắc giữa tình trạng bệnh và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đặc biệt là tại Việt Nam, chúng ta dùng thuốc mà không có chỉ định của bác sĩ hoặc là chúng ta tự đi mua thuốc uống, hoặc cứ 1 toa thuốc đó mà chúng ta uống hoài, đôi khi có trường hợp chúng ta dùng toa thuốc của người khác để điều trị cho bản thân mình hay cho người nhà của mình thì gọi là dùng thuốc không đúng chỉ định của bác sĩ. Việc dùng thuốc như vậy sẽ gây ra hậu quả rất nghiêm trọng như sẽ không điều trị đúng giai đoạn bệnh hoặc không đúng tình trạng người bệnh, đặc biệt trong những trường hợp mà bệnh đó còn có những bệnh khác đi kèm. Chưa kể nếu kháng sinh chúng ta sử dụng lâu ngày còn gây nên tình trạng lờn thuốc, đây là tình trạng khá nguy hiểm sau này. Hoặc nếu 1 thuốc sử dụng lâu ngày sẽ có ảnh hưởng tới các cơ quan khác trong cơ thể, thí dụ như gan, thận. Chính vì thế, việc sử dụng thuốc nên đúng chỉ định của bác sĩ, nên cố gắng tuyệt đối tránh việc tự ý dùng thuốc mà  không theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Nguyên tắc để điều trị viêm mũi xoang hiệu quả là gì? Có phương pháp nào để bệnh không tái phát nữa không?

PGS. Đặng Xuân Hùng trả lời:

Bất cứ bệnh nào chúng ta cũng có những nguyên tắc và phải tôn trọng cái nguyên tắc đó. Thì trong viêm mũi xoang cũng vậy. Đầu tiên là chúng ta phải tôn trọng chỉ định. Bác sĩ chỉ định sau khi khám, phát hiện, chẩn đoán và đưa ra một kết luận đó là tình trạng viêm mũi xoang. Và đó thuộc về loại viêm mũi xoang nào thì bác sĩ đưa ra quyết định và liệu trình thuốc để cho chúng ta sử dụng.

Đầu tiên chúng ta phải tôn trọng chỉ định đó, sử dụng đúng thuốc, đúng liều và đúng thời gian, vậy chúng ta phải tôn trọng nguyên tắc 3 đúng. Nếu không chúng ta sẽ rơi vào tình huống giống như câu hỏi vừa rồi là chúng ta sẽ uống thuốc, và uống mãi. Có nghĩa là thuốc thì chúng ta uống bữa có bữa không. Thời gian điều trị kéo dài ít nhất là 1 tháng nhưng chúng ta chỉ điều trị dăm ba bữa, điều trị nhiều đợt kéo dài, vừa tốn kém vừa tạo nên sự kháng vi trùng, làm cho kết quả điều trị không tốt. Như vậy nguyên tắc thứ nhất là tôn trọng liệu trình của bác sĩ.

Thứ hai bản thân của người bệnh cũng phải tự thân vận động chứ không chỉ dựa vào thuốc hoàn toàn. Thuốc chẳng qua nó chỉ giải quyết nhất thời một giai đoạn ngắn, nó không thể uống dài dài được, cái chúng ta có thể tự làm và tự giúp chúng ta khỏe hẳn lên đó chính là tự thân vận động. Trong đó, quan trọng nhất có 2 vấn đề. Một là chúng ta phải tự thể dục, thể dục cực kỳ quan trọng, nó giúp cho sức đề kháng của cơ thể gia tăng rất nhiều. Ví dụ chúng ta đi bộ mỗi ngày khoảng nửa tiếng tới một tiếng. Trong khi chúng ta đi bộ như vậy thì toàn bộ mạch máu sẽ giãn ra, làm tăng sức đề kháng chung, làm cho các lỗ thông xoang giãn rộng ra 30% và nhờ đó không khí đi vào mũi chúng ta rất nhiều, riêng việc không khí được gia tăng thêm 30% đó đã là nguồn năng lượng lớn và giúp chúng ta chống lại tình trạng xâm nhập của vi trùng.

Nguyên tắc thứ ba là chúng ta nên thường xuyên vệ sinh mũi xoang, để vệ sinh mũi xoang rất đơn giản, chúng ta có thể tự làm nước muối, nước sôi để nguội. Và hiện nay cũng có nhiều loại thuốc, ví dụ như chúng ta thấy Xoangspray là 1 trong những thuốc mà chúng ta tự làm vệ sinh mũi xoang được. Mỗi sáng dậy 1 lần, trước khi đi ngủ 1 lần, tôi nghĩ nó rất có lợi trong nguyên tắc để chúng ta chống tái phát, duy chỉ còn cái quan trọng là khi chúng ta rửa mũi ta cũng phải có kỹ thuật. Nắm vững kỹ thuật thì mới có hiệu quả, còn nếu không nắm kỹ thuật thì có 100 chai thuốc này cũng không có hiệu quả.

Sau đây tôi sẽ hướng dẫn, chúng ta cầm chai thuốc, cúi xuống 90 độ, rồi nghiêng qua 45 độ và chúng ta bắt đầu xịt. Nếu chúng ta cầm bằng tay phải thì đưa qua mũi bên trái và nghiêng qua phía tay trái để xịt. Rồi xịt 5–7 lần, rồi bắt đầu ngẩng trở lên, dùng tay phải che lỗ mũi bên kia lại, và dùng khăn để xì mũi bên trái thật mạnh. Nhờ xì mạnh đó mà các thuốc, các dịch mới đi vào trong xoang nó rửa xoang cho chúng ta. Sau đó tiếp tục cầm chai bằng tay trái, nghiêng đầu qua bên phải 45 độ rồi xịt 5–7 lần rồi ngẩng lên. Cuối cùng, cũng che lỗ mũi phía bên trái rồi xì mũi bên phải ra. Xì mũi có nghĩa là chúng ta đưa thuốc vào bên trong xoang, có như vậy người ta mới gọi là rửa mũi xoang, giống như là rửa chén bát, phải kì cọ nhiều lần thì ở đây chúng ta cũng xịt nhiều lần rồi xì ra. Nói tóm lại, nguyên tắc đầu tiên là tôn trọng thuốc của bác sĩ dành cho người bệnh. Thứ hai, bản thân chúng ta tự vận động là chính, thể dục, vệ sinh mũi xoang hàng ngày rất quan trọng, giúp chúng ta duy trì sức sống của các lông chuyển, niêm mạc trong mũi và vì vậy chúng ta phòng ngừa viêm mũi xoang từ xa, đó mới là hiệu quả.

Nếu phẫu thuật có làm viêm mũi xoang hết hẳn không? Và có nên phẫu thuật hay không?

PGS. Trần Phan Chung Thủy trả lời:

Có phẫu thuật hay không thì cũng có chỉ định của nó. Bệnh nhân viêm mũi xoang phải đến khám đúng bác sĩ tai mũi họng để có chỉ định và tất cả các bệnh viện đều có các quy trình và phác đồ điều trị hết. Ví dụ có một bệnh nhân đến nói với tôi: “Bác sĩ ơi, tôi muốn mổ mũi xoang? Tôi nghĩ bệnh của tôi như vậy thì phải mổ mới hết.” Nhưng khi tôi khám lại thì tôi thấy cái này chưa cần phải mổ vì nó chưa đúng chỉ định mổ. Cho nên tất cả bệnh viêm mũi xoang đều phải có chỉ định, khi nào thật sự cần mổ thì mới mổ chứ không phải do mình nghĩ là mình đã chữa nhiều lần quá, thời gian điều trị lâu dài mà vẫn chưa khỏi, bởi vì nó còn phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố là mình đã điều trị đúng chưa, sức khỏe, sức đề kháng của mình như thế nào? Mình có phải là cơ địa dị ứng hay không? Nếu như đúng thật sự cần mổ và có chỉ định mổ thì mổ rất là có hiệu quả. Cho nên tôi thống nhất lại rằng tất cả đều có chỉ định, và phải đến khám bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng để được tư vấn cho chính xác. Ở đây tôi cũng muốn nói đến mọi người là có rất nhiều bệnh nhân đã từng mổ xoang rồi được cải thiện rất nhiều và thậm chí hết hẳn viêm mũi xoang nếu như đạt được đúng chỉ định mổ.

Khán giả Tuyết Hồng, Sóc Trăng hỏi: Tôi đi mổ viêm mũi xoang cắt vách ngăn, mổ cuốn mũi ở bệnh viện Tai mũi họng Cần Thơ được 1 năm nay rồi. Nhưng sau khi mổ được 5 tháng thì tôi có dấu hiệu bị nhức vùng 2 chân mày, gò má, phía sau cổ, đỉnh đầu, mắt thì hơi mờ, giọng nói khàn. Không biết có phải là do việc mổ đó hay không và hiện tại thì trong mũi tôi có nước mũi chảy ra rất tanh. Xin bác sĩ vui lòng tư vấn?

PGS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy – Giám đốc Bệnh viên Tai mũi họng TP. HCM:

Phẫu thuật hiện thường được áp dụng nhất là phẫu thuật nội soi mũi xoang. Nội soi mũi xoang là một phẫu thuật tiên tiến, sử dụng các phương pháp cũng như dụng cụ nội soi để mở những lỗ thông mũi xoang. Về nguyên tắc, khi viêm mũi xoang kéo dài, thậm chí tái đi tái lại làm lỗ thông xoang bị tắc, nếu như giải quyết được những lỗ thông mũi xoang đó, làm thông thoáng, dịch tiết bình thường của niêm mạc xoang chảy ra ngoài được thì gần như bệnh viêm mũi xoang sẽ được đẩy lùi hoàn toàn.

Tuy nhiên, phẫu thuật nội soi mũi xoang cần phải được chăm sóc sau mổ một cách kỹ càng. Nếu như không được chăm sóc tốt thì có thể gây ra những hiện tượng dính lại những lỗ thông mũi xoang đó thì nó cũng có thể gây tái phát viêm mũi xoang lại, dính nhiều thì thậm chí còn khó chịu hơn. Cho nên trong phẫu thuật mũi xoang thì phần hậu phẫu vô cùng quan trọng. Tôi nghĩ chị nên đi khám lại và được chăm sóc lại nếu như có dính cuốn mũi, những lỗ thông mũi xoang bị tắc nghẽn lại thì chắc chúng ta làm một động tác gì đó để mở lại những lỗ thông mũi xoang, có thể là một động tác nhẹ như tách lại những lỗ thông đó, nhưng phải nên khám cụ thể thì mới đánh giá được.

PGS.TS.BS Xuân Hùng bổ sung thêm:                

Tôi chú ý có một chi tiết là sau khi mổ được 5 tháng thì bệnh nhân bị khàn tiếng. Chúng ta phải biết được là người bệnh trước đó có khàn tiếng hay không, đó là điều quan trọng. Xin mọi người lưu ý trong chẩn đoán viêm mũi xoang, chúng ta có viêm mũi xoang cấp, viêm mũi xoang mạn, nhưng đó chỉ là vấn đề chúng ta tính theo thời gian. Cấp có nghĩa là dưới 3 tuần, mạn có nghĩa là trên 3 tháng, bán cấp là từ 3 tuần đến 3 tháng, và các đợt cấp tái diễn là 4 lần trên một năm thôi. Đó mới chỉ là vấn đề về thời gian, còn bản chất phải xem nguyên nhân nó là gì, đó mới là cái quan trọng.

Chúng ta có thể gói gọn nguyên nhân do siêu vi, hầu hết là siêu vi, là nguyên nhân gây ra tình trạng viêm mũi xoang, đầu tiên là các đợt cảm cúm, từ cảm cúm người ta gọi là nhiễm trùng hô hấp trên, 30–80% sẽ chuyển sang viêm mũi xoang do siêu vi. Viêm mũi xoang siêu vi là bệnh lý tự giới hạn và nó sẽ tự qua đi khi chúng ta biết giữ vệ sinh, biết tăng sức đề kháng, nếu có uống thuốc thì chỉ có uống những thuốc như giảm sốt, giảm đau, và trong vòng 10 ngày, tối đa 14 ngày, viêm mũi xoang siêu vi sẽ tự qua đi. Nghĩa là triệu chứng sẽ giảm dần, tuy nhiên có khoảng 0,5% cho tới 2% nhiễm siêu vi đó sẽ chuyển sang viêm mũi xoang cấp vi trùng, tức trong 100 người viêm mũi xoang siêu vi thì mới có 1 người nhiễm sang viêm mũi xoang cấp vi trùng. Vì vậy, chúng ta nhớ điều này, điều quan trọng là phải tự mình chăm sóc, tự mình tăng cường sức khỏe. Chúng tôi xin nhắc lại, phẫu thuật phần lớn chỉ dành cho viêm mũi xoang mạn, còn cấp và bán cấp thường ít có chỉ định. Mà viêm mũi xoang mạn thì lại có nhiều nguyên nhân, do vi trùng, do nấm và đặc biệt gần đây chúng ta rất quan tâm, đó là vấn đề trào ngược dạ dày – thực quản. Trên cơ địa người bị trào ngược dạ dày – thực quản, từ dưới dạ dày – thực quản bị hở van, dịch vị axít trào từ đó lên thực quản và bình thường tới thực quản sẽ ngưng lại nhưng mà có những người nó vượt qua thực quản, trào thẳng lên họng rồi chui xuống thanh quản, làm cho người bệnh khàn tiếng. Khàn tiếng trong trường hợp này mà cứ sử dụng kháng sinh thì nó sẽ đi vào 1 vòng lẩn quẩn, không giải quyết được bệnh. Trường hợp này thì ta điều trị chính thì là viêm mũi xoang nhưng mà trị là trị bệnh lý của dạ dày. Cho nên nghe triệu chứng khàn tiếng thì chúng tôi muốn nhắc tới mọi người là ngoài việc trị bằng kháng sinh, kháng viêm thì nguyên nhân từ dạ dày làm cho viêm xoang, và kể cả cho viêm tai, viêm thanh quản là rất quan trọng đối với bệnh lý trào ngược dạ dày – thực quản.

Khán giả Lê Thanh Thảo – Châu Thành, Tiền Giang hỏi: Tôi bị viêm mũi xoang mạn tính. Người hay mệt mỏi và cảm thấy khó thở, liệu đây có phải là triệu chứng của viêm mũi xoang không? Tôi cần phải điều trị hay làm như thế nào thì mới hết hẳn và không tái phát bệnh.

PGS.TS.BS Lâm Huyền Trân - Trưởng Liên khoa Tai mũi họng – Mắt, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương TP. HCM:

Chào bạn,

Theo như bạn mô tả là bạn đã bị viêm mũi xoang mạn tính nhưng không biết đã được chẩn đoán bởi bác sĩ hay chưa. Thật ra cái mệt mỏi và khó thở của bạn không phải là triệu chứng đặc trưng của bệnh Viêm mũi xoang mà có thể là triệu chứng của rất nhiều bệnh, chưa kể là triệu chứng khó thở của bạn có phải là triệu chứng nghẹt mũi hay không? Một số bệnh nhân vẫn không phân biệt được nghẹt mũi và khó thở. Khó thở là cảm giác từ trong lồng ngực nhiều hơn, khi người ta nói đến khó thở thì người ta nghĩ nhiều đến căn nguyên bệnh là do tim hoặc là do phổi. Còn nếu bạn cảm thấy bị nghẹt mũi thì căn nguyên thường gặp mới là viêm mũi xoang. Do đó, những triệu chứng đó có thể là do bạn cảm thấy thôi, để cho chính xác thì bác sĩ vẫn khuyên bạn là nên đi khám tại các bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng.

Tại đây, bạn sẽ được nội soi để chẩn đoán. Đồng thời, bạn sẽ được chụp một số phim, chẳng hạn như chụp CT, Scan mũi xoang để xác định tình trạng viêm mũi xoang của bạn có hay không? Hoặc viêm mũi xoang ở giai đoạn nào và mức độ quan trọng như thế nào? Đồng thời trong quá trình thăm khám, bác sĩ cũng có thể tư vấn và giải thích cho bạn các triệu chứng mà bạn kể ra có liên quan đến bệnh viêm mũi xoang hay không? Hay là kèm theo một triệu chứng nào đó.

Vì vậy, vấn đề như bạn hỏi là “tôi phải điều trị hay mổ như thế nào” thì để có một quyết định điều trị phải có một chẩn đoán chính xác. Do đó, việc bạn cần phải làm là phải đi khám bác sĩ thì mới có chẩn đoán chính xác và có điều trị chính xác được.

Khán giả Trần Kim Ngọc (Vũng Liêm, Vĩnh Long): Tôi bị viêm mũi xoang, đã điều trị tại Bệnh viện Tai mũi họng TP. HCM, điều trị gần 2 năm nhưng không khỏi. Mấy ngày gần đây trời trở lạnh lại có triệu chứng ù tai, ngứa cổ họng, nghẹt mũi và nhức vùng trán. Tôi muốn biết làm cách nào để có thể trị dứt hẳn căn bệnh này.

PGS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy - Giám đốc Bệnh viện Tai mũi họng TP. HCM:

Chào chị Ngọc,

Chị có mô tả là khi trời lạnh, chị bị ù tai, ngứa cổ họng, nghẹt mũi và nhức đầu vùng trán thì rõ ràng có thể là do chuyển mùa, thời tiết trở lạnh, những cấu trúc ở trong cuốn mũi cương tụ lên, niêm mạc trở nên phù nề, thường gây ra những triệu chứng bán tắc lỗ thông xoang, làm cho lỗ thông mũi xoang không còn thông thoáng một cách bình thường nữa. Như thế sẽ gây ra những triệu chứng là viêm tắc lỗ thông mũi xoang, và xoang sẽ nặng lên. Nếu bệnh nhân đã có mắc viêm mũi xoang mạn nhẹ rồi thì nó sẽ trở nặng thêm và có các triệu chứng nhức đầu, ù tai như chị nói khi trời trở lạnh.

Trong mũi có các cấu trúc quá phát như quá phát cuốn mũi, vẹo vách ngăn, những cái này cũng cần phải khám cụ thể bằng cách nội soi mũi xoang, thậm chí chụp CT Scan để bác sĩ đánh giá xem những bất thường cấu trúc như thế này có cần phải mổ hay không, khám xem lỗ thông mũi xoang có tắc nghẽn không để có các chỉ định mới phẫu thuật được. Còn nếu chưa đến mức phẫu thuật thì có thể điều trị nội khoa cho đúng để đưa lỗ thông mũi xoang trở lại bình thường. Như vậy mới giải quyết được viêm mũi xoang của chị.      

Khán giả Nguyễn Thị Kim Trang (Châu Thành, Đồng Tháp): Tôi năm nay 42 tuổi, hay bị nhức đầu sau ót, đi khám thì bác sĩ cho tôi biết tôi bị viêm xoang mà cụ thể là viêm xoang sàng. Mỗi khi mất ngủ hay thời tiết trở lạnh thì tôi lại bị nhức đầu và muốn ói. Tôi muốn biết là căn bệnh này phải chữa như thế nào thì mới dứt hẳn?

PGS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy trả lời:

Chào chị Trang, chị đã được chẩn đoán là viêm xoang sàng. Xoang sàng là một cấu trúc xoang có rất nhiều tế bào nối thông với nhau và lỗ thông sàng đổ ra mũi rất nhỏ. Nếu gặp thời tiết lạnh, lỗ thông này sẽ bị tắc đi cũng sẽ gây cho bệnh nhân chóng mặt, choáng váng, buồn nôn. Trường hợp này cũng có thể điều trị nội khoa nếu chưa nặng quá. Có thể điều trị nội khoa bằng thuốc uống, những thuốc xịt tại chỗ như Xoangspray sẽ tương đối có hiệu quả.

Khán giả Trần Hồng Hạnh (Nha Trang) hỏi: Tôi bị viêm mũi xoang, hay nhức đầu, choáng váng nhất là khi trời lạnh thế này. Vừa rồi tôi có đi khám thì bác sĩ cho đơn thuốc uống 2 tuần. Sau khi hết thì tôi vẫn sử dụng Xoangspray thêm 1 tháng thì thấy bệnh có thuyên giảm. Vì vậy tôi xin được hỏi bác sĩ là sử dụng Xoangspray lâu dài được hay không?

PGS.TS. BS. Đặng Xuân Hùng trả lời:

Hiện nay, chủ yếu có 2 dạng xịt. Một là nước muối, có thể là nước muối do chúng ta tự chế, nước muối ưu trương, nước muối đẳng trương,… Nước muối chúng ta có thể sử dụng suốt đời, không có vấn đề, chúng ta sử dụng liên tục là tốt nên được khuyến khích sử dụng. Còn bất kỳ một thứ thuốc nào, kể cả Xoangspray, vừa là nước, cũng vừa là thuốc, là các dược liệu. Vì vậy khi sử dụng cũng phải có giới hạn. Thí dụ, thuốc này được quy định là từ 7 tuổi trở lên mới được sử dụng, trẻ con không được sử dụng. Thứ hai, chúng ta sử dụng bình quân là 1 tháng, rồi nghỉ 1 thời gian, sau đó khoảng 1 tháng sau thì sử dụng trở lại. Có nghĩa, chúng ta cần thời gian để cơ thể chúng ta chuyển hóa những dược chất bên trong này. Dù là thảo dược thì nó vẫn là thuốc và cần sự chuyển hóa, cần gan cần thận của chúng ta chuyển hóa ra bên ngoài, rồi sau đó chúng ta lại tiếp tục sử dụng nữa. Nghĩa là chúng ta có thể dử dụng lâu dài nhưng giữa các đợt đó chúng ta nên có khoảng nghỉ để cho cơ thể có thể thanh thải bớt.

Khán giả Nguyễn Thanh Tâm (Cần Thơ): Tôi bị đau đầu, nghẹt mũi, nằm nghiêng bên nào thì nghẹt mũi bên đó nhưng không có chảy nước mũi. Thỉnh thoảng thì đau vùng trán. Xin bác sĩ có thể cho biết có phải tôi bị viêm mũi xoang hay không? Tôi có nên sử dụng Xoangspray hay không?

Khán giả Nguyễn Thị Hoa (Sóc Trăng): Khi rửa mũi, súc mũi như hướng dẫn của bác sĩ hoài có ảnh hưởng tới trí nhớ hay không? 

PGS.TS.BS Đặng Xuân Hùng trả lời:

Bạn đang lo lắng khi tôi hướng dẫn xịt nghiêng đầu vậy nó có lên não hay không đúng không? Xin thưa, mũi và xoang chúng ta là một khoang kín, nó ngăn cách với não bởi một hệ thống xương sọ, màng não, cho nên đây là 2 phần hoàn toàn tách biệt. Việc chúng ta sử dụng Xoangspray để xịt không ảnh hưởng gì tới não và vì vậy hoàn toàn chỉ có tốt cho trí nhớ mà không hề có hại cho trí nhớ.

Khán giả: Vy Thị Kim Hồng (Phụng Hiệp, Hậu Giang): Viêm xoang do nấm là như thế nào? Tôi bị viêm xoang sàng, sau đó tôi đi rửa xoang ra mủ. Tôi đã khỏi 20 năm nay nhưng bây giờ tái lại tôi đi khám thì nói là viêm đa xoang. Cho tôi hỏi viêm đa xoang và viêm xoang do nấm có liên quan gì với nhau hay không?

PGS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy trả lời:

Chào chị Hồng, viêm xoang do nấm là một bệnh viêm tính theo nguyên nhân thì nó sẽ ít gặp hơn viêm xoang do vi rút, vi trùng nhưng nó lại khó điều trị và phát hiện hơn, thường là triệu chứng âm ỉ, khi nặng thì bệnh nhân mới phát hiện ra. Khi mới bắt đầu bệnh viêm xoang do nấm, thường bệnh nhân chỉ có các triệu chứng như là khạc chút đàm, hơi nhức đầu, càng ngày bệnh càng nặng, thậm chí khạc ra mủ có mùi hôi và nhức đầu dữ dội, còn có thể gây ra mù mắt. Đặc biệt là viêm xoang do nấm ở xoang bướm hoặc sang sàng sau, đó là một bệnh viêm rất nặng nề. Viêm xoang do nấm mà xảy ra ở bệnh nhân có cơ địa tiểu đường hoặc cơ địa giảm miễn dịch thì lúc đó bệnh lại càng nặng hơn nhiều nữa. Đa số càng trường hợp viêm mũi xoang do nấm thì phải chỉ định mổ để lấy hết tất cả các bào tử nấm trong xoang, lúc đó bệnh mới hết. Những xoang hay bị do nấm nhất là xoang hàm (nguyên nhân do răng), xoang bướm. Còn những xoang khác như xoang sàng thì hiếm gặp hơn. Nếu như chị có các triệu chứng như nhức đầu nhiều thì vẫn phải đi khám để kiểm tra lại và chụp hình CT lên cũng có thể phát hiện được viêm xoang do nấm hay không, loại nấm thường gặp là aspergillus, loại này có những cái cảm quan chụp trên CT là thấy ngay.

Lưu ý để nhận biết viêm mũi xoang do nấm mà không nhầm lẫn sang các bệnh khác:

PGS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy:

Các bệnh nhân có những triệu chứng như là: khạc mủ, hỉ ra những nước mũi có mùi hôi, đau nhức vùng mặt, đau nhức đầu nhiều, bệnh nhân có những tiền sử bệnh viêm sâu răng, đặc biệt là sâu răng hàm trên, còn có những bệnh nhân mờ mắt. Những trường hợp đó nên đến khám bác sĩ tai mũi họng để loại trừ hoặc phát hiện bệnh viêm mũi xoang.   

PGS.TS. BS Đặng Xuân Hùng:

Nấm chỉ là một bệnh cơ hội, chỉ ăn bám theo, tuy nhiên lại để lại nhiều hậu quả nguy hiểm hơn so với bệnh gốc, cho nên về mặt Y văn người ta chia nấm thành 2 loại: 1 là loại nấm không xâm lấn, có nghĩa là vào đó có gây viêm xoang nhưng không gây biến chứng xa hơn, loại này thường gặp ở những người trẻ, có sức khỏe tốt và không mắc những bệnh mạn tính. Ở loại này, khi nấm chui vào trong xoang nó cũng có phát triển nhưng chỉ khu trú trong xoang, vì vậy mức độ nguy hiểm chưa cao. Chúng ta có thể phẫu thuật để lấy ra, và khi lấy ra là dứt điểm được bệnh. Loại thứ hai, nguy hiểm hơn, thường gặp ở những người lớn tuổi, những người mắc bệnh mạn tính (đặc biệt là bệnh đái tháo đường), viêm do nấm sẽ ở những người đái tháo đường rất dễ gây ra biến chứng. Biến chứng đầu tiên là mù mắt, tiếp đó là viêm màng não, u nấm, và tỉ lệ tử vong sẽ rất cao. Đã bị đái tháo đường, thêm bị nấm và bị biến chứng vào ổ mắt, vào não thì tử vong coi như là bản án đã được ký trước. Tầm quan trọng ghê gớm là như vậy nhưng nó sẽ không dễ phát hiện. Mọi người nên quan tâm bằng cách khám định kỳ, đặc biệt là những người bị bệnh đái tháo đường để có thể nhanh chóng phát hiện, phát hiện sớm điều trị rất tốt, phát hiện trễ biến chứng gần như bản án tử hình. Cho nên đối với những người lớn tuổi, những người có các bệnh mạn tính nên rất lưu ý điều này.

Khán giả Trần Thị Hương (TP. HCM): Tôi 55 tuổi, bị viêm mũi xoang 10 năm nay. Năm 2013, tôi đã mổ vách ngăn tại Đại học Y Dược TP. HCM. Hồi đầu tuần, ban ngày tôi bị sổ mũi, tối đến thì nghẹt mũi dẫn đến ngủ không ngon giấc. Tôi có đi bệnh viện khám thì bác sĩ nói bị tái phát bệnh viêm mũi xoang nên cho thuốc xịt Xoangspray. Tôi có xịt Xoangspray, thấy thông mũi, hết nghẹt mũi, ngủ ngon, nhưng không biết thuốc này có ảnh hưởng đến dạ dày và huyết áp hiện nay của tôi không?

PGS. TS. BS Lâm Huyền Trân trả lời:

Cảm ơn chị vì đã quan tâm tới sức khỏe của mình. Mặc dù đã được phẫu thuật năm 2013, nhưng đến nay là 2 năm, khi thấy có những triệu chứng bất thường thì chị đã đến bệnh viện khám và được bác sĩ chỉ định dùng thuốc thảo dược Xoangspray. Đối với các triệu chứng của viêm mũi xoang như nghẹt mũi, sổ mũi khi dùng Xoangspray thì chị đã thấy thông mũi, hết nghẹt mũi, ngủ ngon. Như vậy, chứng tỏ tình trạng bệnh của chị đã được kiểm soát tốt, và hiện nay chị cũng đang dùng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ nên có thể yên tâm. Và thốc xịt mũi Xoangspray là một loại thuốc thảo dược nên sẽ không gây tác dụng phụ gì nghiêm trọng, cụ thể là nó sẽ không ảnh hưởng đến dạ dày và huyết áp. Vì vậy, tôi nghĩ là chị cũng nên an tâm điều trị.

Khán giả Nguyễn Văn Đồng (Bình Định) hỏi: Tôi đang bị viêm xoang sàng và cũng đang bị mờ mắt. Xin hỏi còn trị đc hay không?

PGS. TS. BS Đặng Xuân Hùng trả lời:

Chào anh Đồng, như anh nói là anh đang bị Viêm xoang sàng và đồng thời cũng đang mờ mắt. Chúng ta biết rằng, xoang sàng nằm trong mi mắt, cho nên xoang sàng tiếp cận với mắt bằng một lớp rất mỏng hơn tờ giấy, và cấu trúc đó gọi là xương mảnh giấy. Bản chất của nó là cực mỏng, cho nên viêm xoang sàng và viêm ổ mắt gần như là 2 anh em đi song song nếu chúng ta không kiểm soát tốt. Tuy nhiên, đối với anh, viêm xoang sàng ở tuổi 33 thì không biết anh có thêm các bệnh lý nào khác không, ví dụ như bệnh lý mạn tính, đái tháo đường, mà tôi nghĩ anh mới 33 thì là chưa. Bên cạnh đó, việc mờ mắt của anh thì tôi chưa dám nghĩ là do viêm xoang sàng gây ra. Đầu tiên, tôi khuyên anh nên đi khám tai mũi họng để xác định được cấu trúc của xoang sàng còn nguyên vẹn hay không? Vì nếu nó đã biến chứng sau mắt thì cái “mảnh giấy” mà liên kết giữa xoang sàng và mắt sẽ bị tổn thương, và như vậy, CT Scan có thể giúp phát hiện được là biến chứng của xoang sàng qua ổ mắt, thì lúc đó ta sẽ dứt khoát có những biện pháp như điều trị nội khoa tích cực, rồi sau đó chúng ta buộc phải phẫu thuật. Đó là trường hợp nếu đúng là viêm xoang sàng gây ra biến chứng ổ mắt. Ngoài ra, tôi nghĩ anh nên đi khám mắt vì ở độ tuổi của anh, bệnh lý mắt có rất nhiều thứ ảnh hưởng đến mắt của anh hơn là xoang sàng. Vì vậy, không nên quá quan tâm về viêm xoang sàng gây biến chứng ổ mắt mà quên đi những bệnh lý tại chỗ của ổ mắt như tăng giãn áp,… Do đó, nên đến khám các bác sĩ về mắt để biết được kết luận chính xác. Nếu lúc đó, bác sĩ mắt cho rằng anh không hề bị bệnh lý của bệnh mắt thì lúc này chúng ta lại nghĩ nhiều đến xoang sàng hơn.

Khán giả Phan Ngọc Hiển (Sóc Trăng): Tôi 46 tuổi, bị viêm đa xoang nhiều năm, bác sĩ chỉ định mổ nhưng tôi không mổ. Nhưng bây giờ tôi muốn biết là có nên mổ hay không?

PGS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy:

Chào anh Hiển, nếu như anh đã đi khám bác sĩ tai mũi họng, đã làm những xét nghiệm căn bản như là nội soi, chụp CT Scan và đã thật sự có chỉ định mổ rất rõ ràng rồi thì tôi cũng khuyên anh là nên mổ. Với thời đại phát triển như ngày nay, khi mà kỹ thuật mổ đã phát triển rất tốt bằng những phẫu thuật nội soi thì chuyện phẫu thuật này cũng nhẹ nhàng, không đến nỗi quá đau đớn, đáng sợ như bệnh nhân mổ tả từ trước tới nay cho nên nếu thật sự có chỉ định mổ thì anh nên mổ vì nó sẽ cải thiện được rất nhiều, và sau đó anh chăm sóc sau mổ cho thật tốt thì có thể hết hẳn viêm xoang. Còn nếu anh chưa được đi khám kỹ càng, chỉ khám sơ sơ thôi, thì chỉ định mổ tôi nghĩ là không hay lắm. Cho nên mình cần phải làm đầy đủ thủ tục để chẩn đoán một cách chính xác hơn.

Khán giả Trần Thị Hồng Oanh (Tiền Giang) hỏi: Tôi năm nay 34 tuổi, đã đi khám nội soi và được kết luận là bị viêm mũi xoang mạn tính. Tôi nghe nói, viêm xoang mà để lâu ngày không điều trị sẽ trở thành khối u ác tính, không biết điều này có đúng hay không? Và nếu điều trị thì cần phải điều trị như thế nào mới hết hẳn?

PGS.TS.BS Lâm Huyền Trân:   

Chào bạn,

Chúng ta nghe nói đến u ác tính thì đồng nghĩa với ung thư. Như vậy, bạn đã có tiền sử bị viêm xoang rồi. Vấn đề bạn quan tâm là bệnh viêm xoang của bạn nó có thể gây nên ung thư ác tính hay không? Chúng ta biết rằng ung thư có thể xảy ra trên một người có tiền sử viêm mũi xoang hoặc có thể xảy ra ở một người trước giờ không có tiền sử gì về viêm mũi xoang hết, nhưng mà triệu chứng của u ác tính, đặc biệt là ở những giai đoạn đầu nó có một số triệu chứng, gọi là triệu chứng mượn của viêm mũi xoang, ví dụ bệnh nhân cũng cảm giác nghẹt mũi, sổ mũi, nhức đầu, triệu chứng giống với viêm mũi xoang cho nên bệnh nhân dễ tưởng lầm mình bị viêm mũi xoang, và nếu bệnh nhân không được khám ở chuyên khoa tai mũi họng thì đôi khi vẫn được chẩn đoán là bị viêm xoang và điều trị như một căn bệnh viêm xoang thông thường, nhưng thật sự đó không phải là viêm xoang mà lại là một khối u ác tính. Như vậy, chúng ta thấy rõ rằng muốn chẩn đoán mình có bị khối u ác tính hay không thì bệnh nhân cần phải được đến bác sĩ để khám, nội soi mũi xoang hoặc là chụp CT, Scan. Và đặc biệt, nếu có vấn đề gì bất thường nghi ngờ thì bác sĩ sẽ cho làm sinh thiết, tức là bấm một mẫu mô, đem lên xét nghiệm giải phẫu bệnh, quan sát dưới kính hiển vi để xem có những tế bào gì hay không. Trong khối u ác tính thì chẩn đoán chắc chắn nhất phải là chẩn đoán qua giải phẫu bệnh. Như vậy, để tránh bỏ sót giai đoạn bạn có bị khối u ác tính hay không thì điều quan trọng đầu tiên là bạn phải đi khám bởi bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng, chính những người bác sĩ tai mũi họng sẽ nội soi và chụp CT, đồng thời làm một số xét nghiệm cần thiết cho bạn. Khi mà, bác sĩ đã không thấy có dấu hiệu gì thì bạn cũng an tâm. Vì giữa một cái viêm mũi xoang thông thường thì nó sẽ không có diễn tiến tự nhiên tới ung thư, nếu có thì chỉ là 2 sự trùng hợp ngẫu nhiên. Giả sử bạn đã có tiền sử viêm xoang, thì một người có tiền sử viêm xoang lại thêm bệnh ung thư, tức 2 bệnh xảy ra trên cùng 1 người bệnh chứ không phải một bệnh viêm xoang mạn có thể đưa đến ung thư được, cho nên chúng ta không có gì phải quan tâm lắm. Còn vấn đề điều trị bệnh viêm mũi xoang như thế nào để cho triệt để, thì chúng ta chỉ cần biết nguyên tắc quan trọng nhất là xoang thông với hốc mũi. Mục tiêu của điều trị là làm cho sự thông thương này luôn được đảm bảo. Nếu xoang bị tắc nghẽn, không thông với hốc mũi thì sẽ gây viêm xoang. Đây là nguyên tắc cũng như là chìa khóa vàng trong vấn đề điều trị viêm mũi xoang.

PGS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy bổ sung thêm:

Dấu hiệu cảnh báo với ung thư, u ác tính vùng mũi xoang thì mọi người chú ý thường bắt đầu ở một bên, luôn luôn triệu chứng ở 1 bên, không bao giờ viêm 2 bên. Nên những cái viêm 1 bên thì cần phải đi khám thật kỹ, đánh giá kỹ. Bởi vì giai đoạn đầu của u vùng mũi xoang nó cũng giống như viêm xoang nhưng nó luôn luôn ở một bên.

BS CKII Nguyễn Thành Vinh - PGĐ bệnh viện TMH TP. HCM:

Ngoài việc tự vệ sinh ở nhà, cái quan trọng nhất là cần phải tránh những cái tác nhân bên ngoài ảnh hưởng không tốt đến niêm mạc của đường hô hấp trên, đặc biệt là niêm mạc của các xoang cạnh mũi, ví dụ như khí hậu lạnh hoặc là bụi bặm. Phương pháp xịt mũi cũng phải đúng đắn, trong lúc xịt mũi thì phải bịt 1 bên, và bên kia lúc xịt nước vào mũi phải hít sâu vào. Hiện giờ các hãng thuốc đã chế tạo được những cái khí dung rất nhỏ, và chính những dòng khí dung này sẽ dẫn lưu được những chất nhầy, chất dơ trong mũi xoang.

Lời khuyên của các bác sĩ:

PGS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy:

Càng ngày không khí môi trường càng bị ô nhiễm do công nghiệp phát triển, rồi thời tiết thay đổi và chuyển mùa thì bệnh viêm mũi xoang gặp càng nhiều. Tuy nhiên, điều đáng mừng là người dân càng ngày càng quan tâm đến sức khỏe của mình nhiều hơn, có nhiều câu hỏi hơn và cũng biết giữ gìn sức khỏe của bản thân hơn, tìm hiểu thêm những kiến thức y học cộng đồng hơn. Đây là yếu tố rất cần thiết và động tác rất đơn giản nhưng đem lại hiệu quả không ngờ cho việc phòng chống viêm mũi xoang của mình. Cho nên, tôi cũng muốn khuyên mọi người chú ý đến việc vệ sinh mũi rất quan trọng và nâng cao sức đề kháng bằng cách tập thể dục.

PGS.TS.BS Lâm Huyền Trân:

Vào những giai đoạn chuyển mùa, trời đang nóng chuyển sang lạnh, đặc biệt là từ đêm trở về sáng thì chúng ta nên chú ý giữ ấm cơ thể, nhất là các em nhỏ. Chẳng hạn như tăng nhiệt độ máy lạnh, chú ý đến nhiệt độ phòng nhiều hơn. Khi ra đường nên giữ ấm, đặc biệt là vùng cổ của mình. Đối với vùng mũi, ngoài việc vệ sinh mũi thường xuyên, chúng ta nên chú ý làm cho thông thoáng mũi, giữ cho môi trường sạch sẽ. Bệnh là một sự tương tác giữa cơ thể và môi trường cùng các tác nhân gây bệnh. Khi chúng ta giải quyết ba sự tương tác đó tốt thì sẽ tránh được bệnh tật. Một trong những yếu tố quan trọng nhất đó là cơ thể của mình, ngoài việc tập thể dục thường xuyên để tăng sức đề kháng thì việc uống nhiều nước cũng rất quan trọng. Vì các chất nhầy, dịch tiết ở trong niêm mạc mũi xoang nếu loãng thì từ xoang sẽ thông ra mũi dễ dàng hơn, đặc biệt là khi hỉ, khạc, hoặc xịt rửa thì nó cũng dễ ra hơn. Còn nếu dịch tiết trở nên quánh đặc thì chất nhầy từ hệ thống lông chuyển đưa ra cũng trở nên khó khăn. Vì vậy, việc uống nhiều nước, đặc biệt với các bệnh nhân viêm mũi xoang nếu thấy dịch tiết bị nhầy thì phải càng nên uống nhiều nước để làm loãng các dịch tiết, đồng thời với việc uống nước là ăn nhiều loại trái cây sẽ cung cấp một số vitamin và tăng cường sức đề kháng của cơ thể. Đó cũng là một cách để chúng ta phòng chống một số bệnh nói chung cũng như là bệnh viêm mũi xoang nói riêng.

Tư vấn chuyên môn:

PGS.TS.BS Lâm Huyền Trân - Trưởng Liên khoa Tai mũi họng – Mắt, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương TP. HCM

PGS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy – Giám đốc Bệnh viên Tai mũi họng TP. HCM

BS CKII Nguyễn Thành Vinh – PGĐ BV Tai Mũi Họng TP.HCM

PGS. Đặng Xuân Hùng

Theo Tạp Chí Sức Khỏe

Trở lại Tư vấn trực tuyến

Chia sẻ bài viết:

Copy link thành công

Bạn muốn đặt câu hỏi cho Lâm Huyền Trân

Đặt câu hỏi cho bác sĩ