Điếc - Bệnh lý Thính giác cần quan tâm kịp thời

Thứ ba, 11/07/2023, 16:20 (GMT+7)

Điếc - Bệnh lý Thính giác cần quan tâm kịp thời

BS. Huỳnh Tấn Vũ

Bác sĩ Chuyên khoa II
Y học cổ truyền, Tai Mũi Họng
BS điều trị
Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM

Xem thêm thông tin

Nghe là một chức năng đa dạng, giúp phát hiện những vật trong môi trường, xác định bản chất của chúng, và định vị chúng từ một khoảng cách xa. Ngoài ra nghe còn giúp sự liên lạc qua ngôn ngữ, như vậy hệ thính giác có thể là giác quan quan trọng nhất về mặt xã hội.

Điếc - Bệnh lý thính giác cần quan tâm kịp thời

Làm sao chúng ta nghe được âm thanh?

- Vành tai giúp thu nhận âm thanh từ nhiều hướng

- Ống tai ngoài dẫn truyền âm thanh

- Sóng âm làm rung màng nhĩ

- Chuỗi xương con khuếch đại âm thanh

- Ốc tai chuyển những tín hiệu âm thanh này thành tín hiệu điện

- Thần kinh ốc tai dẫn truyền tín hiệu đến não

Âm thanh dội vào màng nhĩ > làm di chuyển chuỗi xương con > truyền vào ốc tai > các tín hiệu âm thanh truyền lên não.

Nghe kém (điếc) đang trở thành một vấn đề sức khỏe phổ biến. Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính có khoảng 5% dân số, tương đương với 360 triệu người trên toàn thế giới bị nghe kém, trong đó có 32 triệu trẻ em dưới 15 tuổi. Số người bị suy giảm thính lực còn tăng lên do chịu ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân khác nhau.

Điếc đột ngột là gì?

Khoảng 9 trong số 10 người bị điếc đột ngột chỉ bị mất thính lực ở một bên tai, có thể nhận thấy mất thính giác sau khi thức dậy vào buổi sáng, cũng có thể nhận biết được điều này khi sử dụng tai nghe hoặc giữ điện thoại gần tai bị ảnh hưởng của mình. Đôi khi mất thính lực đột ngột trước khi có âm thanh lộp độp lớn. Các triệu chứng khác bao gồm:

- Âm thanh cuộc trò chuyện bị bóp nghẹt

- Không thể nghe rõ khi có nhiều tiếng ồn xung quanh

- Khó nghe âm thanh cao

- Chóng mặt

- Gặp các vấn đề về thăng bằng

- Ù tai xảy ra khi nghe thấy tiếng chuông hoặc tiếng vo ve trong tai.

Điếc đột ngột thường được hiểu là một bệnh cảnh điếc thần kinh giác quan xảy ra một cách đột ngột trên những người không có tiền sử suy giảm sức nghe, do vấn đề về các cơ quan cảm giác của tai trong. Bệnh có thể diễn biến trong vòng vài giờ đến vài ngày. Mức độ điếc và tính chất rất khác nhau, điếc có thể xảy ra một bên tai hoặc cả hai tai, mức độ từ nghe kém nhẹ đến điếc nặng hoàn toàn trên ít nhất ba tần số liên tiếp. Tiến triển đôi khi có thể trở lại bình thường hoặc gần bình thường, nhưng hầu hết là điếc không hồi phục nếu không được điều trị kịp thời.

Nguyên nhân gây điếc đột ngột

Một số nguyên nhân được biết đến là:

- Nguyên nhân do siêu vi trùng: virus gây quai bị, zona, sởi, cúm.

- Do tiếng ồn: Điếc đột ngột do tiếng ồn là điếc xảy ra ngay lập tức sau khi nghe tiếng ồn, một âm thanh quá to trong một khoảnh khắc hoặc một khoảng thời gian nhất định.Sự thay đổi áp lực đột ngột có thể gây rách màng Reissner và gây ra điếc tức thì.

- U dây VIII

- Rò ngoại dịch: chấn thương khí áp, chấn thương ốc tai… có thể dẫn đến điếc đột ngột.

- Các nguyên nhân mạch máu: co thắt mạch máu, huyết khối, xuất huyết tai trong, quá kết dính, lắng cặn…

- Điếc tự miễn: Điếc tiếp nhận không đối xứng ở hai tai, khởi phát và diễn biến xấu đi trong vòng vài tuần, có thể kèm theo liệt mặt ngoại biên, xét nghiệm miễn dịch và chẩn đoán điếc tự miễn dịch.

Điếc đột ngột được chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán điếc không khó nhưng muốn xác định điếc loại gì và điếc ở mức độ nào thì cần phải thử. Có ba cách thử:

- Thử bằng lời nói: Tai bình thường nghe rõ tiếng nói thì thầm ở xa 5 mét.

- Thử bằng âm thanh: Dùng bộ âm thoa với các tần số khác nhau, gõ cho rung lên, phát thành âm, rồi đo thời gian nghe được của người bệnh theo cả đường không khí và đường dẫn truyền.

- Thử bằng máy đo thính lực: Đây là phương pháp đo hiện đại và tương đối chính xác nhất để biết người bệnh điếc loại gì, nghe kém ở tần số nào, nặng đến đâu, chữa được cách nào…

Tần số đo sóng âm thanh. Đề-xi-ben (Decibel-dB) là đơn vị đo cường độ hoặc độ lớn của âm thanh mà chúng ta nghe thấy. O là mức decibel thấp nhất, gần với mức im lặng hoàn toàn. Một lời thì thầm là 30 decibel và lời nói bình thường là 60 decibel. Mất 30 decibel trong ba tần số được kết nối được coi là điếc đột ngột. Điều này có nghĩa là khi mất thính lực 30 decibel sẽ làm cho giọng nói bình thường giống như thì thầm.

Ngoài ra cần thăm khám tổng thể và chuyên khoa để xác định nguyên nhân điếc tai để điều trị thích hợp.

Điều trị:

Phác đồ điều trị hiện nay cho bệnh điếc đột ngột không rõ nguyên nhân vẫn được Bộ Y tế khuyến cáo là phác đồ bao vây bao gồm: các thuốc corticosteroid, thuốc giãn mạch, tăng tuần hoàn, thuốc chống ù tai, chống dị ứng, bổ sung vitamin nhóm B và an thần. Các phương pháp điều trị bổ sung sẽ là cần thiết nếu bác sĩ tìm ra nguyên nhân dẫn đến điếc đột ngột. Ví dụ: Điếc đột ngột là do nhiễm trùng, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh. Nếu người bệnh đã dùng thuốc gây độc cho tai thì được khuyên nên chuyển sang loại thuốc khác. Hoặc do virus quai bị, zona,… sẽ phải điều trị thuốc kháng virus,…Nếu bị mất thính lực nghiêm trọng, không đáp ứng với điều trị và/hoặc xảy ra ở cả hai tai, bác sĩ có thể khuyên người bệnh sử dụng máy trợ thính (để khuếch đại âm thanh) hoặc thậm chí phải cấy ốc tai điện tử (để kích thích trực tiếp các kết nối thính giác trong tai lên não).

Theo y học cổ truyền điếc đột ngột được điều trị như thế nào?

Điếc là tình trạng giảm hoặc không nghe được âm thanh. YHCT gọi là Nhĩ Tủng, Tủng Nhĩ, Nhĩ Lung. Các biểu hiện như ù tai, nghe kém, điếc tai, đau tai xuất hiện thường do ba cơ chế chính, do tắc nghẽn ở tai hay các nhánh kinh mạch đến nuôi tai hoặc do khí huyết từ các tạng phủ đến nuôi dưỡng tai không đủ đặc biệt là tinh khí của Thận (Thận khai khiếu ra tai), hoặc do các nguyên nhân gây tổn thương khí huyết trực tiếp ở tai.

Một số phương pháp điều trị điếc đột ngột được áp dụng: Đã có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, chữa điếc đột ngột bằng châm cứu là một phương pháp có hiệu quả. Ngoài ra một số báo cáo còn cho rằng việc châm cứu ngay từ sớm sẽ mang lại hiệu quả cao hơn. Một số nghiên cứu cho thấy điện châm làm cải thiện khả năng nghe ở người điếc đột ngột.

- Châm cứu: Với hệ thống các đường kinh dương ở vùng đầu mặt và bao quanh tai, châm cứu có vai trò nhất định trong điều trị các bệnh về tai như: ù tai, nghe kém, điếc.

- Hào châm hoặc điện châm: các huyệt như Thính cung, Nhĩ môn, Thính hội, Ế phong, Ế minh…

- Nhĩ châm: Tai, Tai trong, Thần môn, Thận, Nội tiết, Chẩm,…

- Cấy chỉ: các huyệt như Phong trì, Nhĩ môn, Ế phong, Ngoại quan, Thận du, Tam âm giao.

- Xoa bóp bấm huyệt vùng đầu mặt, vùng tai và sau gáy giúp hỗ trợ điều trị, làm giảm các triệu chứng khó chịu kèm theo như chóng mặt, nặng vùng tai.

- Tự xoa bóp: Xoa hai loa tai, Đánh trống trời, Áp tai vào màng nhĩ,… giúp lưu thông khí huyết vùng tai.

- Dùng thuốc: tùy theo nguyên nhân do đàm thấp tắc trệ, hoặc huyết ứ, hoặc ngoại tà vít lấp kinh lạc mà sử dụng các vị thuốc gia giảm phù hợp. Bài thuốc thường dùng là: Thông khiếu hoạt huyết thang, Đào hồng tứ vật thang - điều trị mất thính lực do huyết ứ.

Điếc đột ngột thực sự là một cấp cứu tai mũi họng, vì vậy việc chẩn đoán và điều trị sớm có một tầm quan trọng đặc biệt, sức nghe có thể hồi phục hoàn toàn nếu được điều trị kịp thời, nếu để muộn thì để lại di chứng điếc vĩnh viễn. Y học cổ truyền cũng góp phần hỗ trợ điếc đột ngột- điếc cơ năng góp phần cải thiện thính lực một trong bệnh lý về ngũ quan.

BS.CKII Huỳnh Tấn Vũ

Chuyên khoa Y học cổ truyền
Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM

Theo Tạp Chí Sức Khỏe

Trở lại Các bệnh

Chia sẻ bài viết: